ສີ​ທັດ​ຖະ​ໄດ້​ນັ່ງ​ບຳ­ເພັນ​ພາ­ວະ­ນາ ສະ­ມາ­ທິ​ຈົນ “ຕັດ­ສະ­ຮູ້“ ເປັນ​ພະ ພຸດ­ທະ­ເຈົ້າ​ໄດ້​ກໍ​ແມ່ນ​ເພິ່ນ​ພາ​ອາ­ໄສ ກ້ອງ​ຮົ່ມ​ໂພ​ນີ້​ເອງ ດັ່ງ­ນັ້ນ ຊາວ​ພຸດ ຈິ່ງ​ຖື​ວ່າ​ຕົ້ນ​ໂພ​ເປັນ­ຕົ້ນ​ໄມ້​ສັນ​ຍະ ລັກ​ທາງ​ສາ­ສະ­ໜາ​ພຸດ ແລະ​ເຊື່ອ ກັນ​ວ່າ​ມີ​ຄວາມ​ສັກ­ສິດ​ຫຼາຍ.

ຕົ້ນ​ໂພ ຫຼື ກົກ​ໂພ ມີ​ຄຳ​ກ່າວ ຂານ​ກັນ​ມາ​ແຕ່​ດົນ​ນານ​ມາ​ວ່າ​ເອົາແນວ​ມາ​ແຕ່​ປະ­ເທດ​ອິນ​ເດຍ ແຕ່​ຈະ ເປັນ­ຄວາມ​ຈິງ​ພຽງ​ໃດ​ນັ້ນ​ຍັງ​ບໍ່​ມີ ເອ­ກະ­ສານ​ໃດ​ອ້າງ​ອີງ​ເທື່ອ ແລະເມື່ອ 50 ກວ່າ​ປີ​ມາ​ນີ້​ຄື​ປີ ພສ 2500 ກົງ​ກັບ ຄສ 1957 ໄດ້​ມີ ຊາວ​ພຸດ​ນຳ​ເບ້ຍ​ໂພ 2 ເບ້ຍ ມາ​ປູກຢູ່​ລາວ​ແທ້​ຕົ້ນ​ໜຶ່ງ​ປູກ​ຢູ່​ວັດ​ທາດ ຫຼວງ​ເໜືອ ແລະ​ອີກ​ຕົ້ນ​ໜຶ່ງ​ປູກ​ໄວ້ ຢູ່​ວັດ​ອົງ​ຕື້.

ຖ້າ​ເວົ້າ​ໃນ​ທາງ​ວິ­ທະ­ຍາ­ສາດ ແລ້ວ ເຫັນ​ວ່າ​ໃບ​ໂພ​ແຕ່​ລະ​ໃບ​ຍາມ ກາງ­ເວັນ​ມັນ​ຖ່າຍ​ເທ​ທາດ​ອາຍ ອ໋ອກ​ຊີ​ເຈນ​ອອກ​ຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ເພາະ ຕົນ​ໂພ​ມີ​ລັກ­ສະ­ນະ​ຕົ້ນ​ຕ່ຳ​ງ່າ​ກາງ ອອກ​ເປັນ​ບໍ­ລິ­ເວນ​ກວ້າງ­ຂວາງ ງ່າ​ທັງ​ໃຫຍ່ ແລະ​ສູງ, ທາດ​ອອກ​ຊີ ເຈນ ແມ່ນ​ທາດ​ອາຍ​ທີ່​ໃຫ້​ຄວາມ ສົດ­ຊື່ນ​ຕໍ່​ສຸ­ຂະ­ພາບ​ໃຫ້​ຄວາມ​ໂປ່ງ ໃສ​ໃຫ້​ມັນ­ສະ­ໝອງ​ເສີມ​ສ້າງ​ສະ­ຕິ ປັນ­ຍາ ແລະ​ອື່ນໆ​ໃຫ້​ມະ­ນຸດ ແລະສັດ­ສາ​ວ່າ​ສິ່ງ​ທີ່­ຢູ່​ກ້ອງ​ຮົ່ມ​ໂພ​ໄດ້ ເປັນ​ຢ່າງ​ດີ, ດັ່ງ­ນັ້ນ ຈິ່ງ​ບໍ່​ແມ່ນ ເລື່ອງ​ແປກ​ທີ່​ເຈົ້າ​ຊາຍ​ສີ​ທັດ​ຖະ ໄດ້​ຮັບ​ແຕ່​ສິ່ງ​ດີໆນັ້ນ ຈາກ​ຄວາມ ຮູ້​ແຈ້ງ​ທີ່​ຕົ້ນ​ໂພ​ໃຫ້​ອາ­ກາດ​ດີ ພະ​ອົງ​ຈິ່ງ​ຕັດ­ສະ­ຮູ້​ໄດ້​ແລ້ວ​ມີ​ຄຳ​ສອນ​ແຫ່ງ​ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ (ສັດ­ຈະ­ທຳ) ອອກ​ເປັນ​ຄຳ​ພີ​ມີ​ອາ­ຍຸ​ໄດ້ 2500 ກວ່າ​ປີ​ແລ້ວ ຊຶ່ງ​ມະ­ນຸດ​ເຮົາ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ໂລກ​ກໍ​ຍັງ​ນຳ​ມາ​ປະ­ຕິ­ບັດ​ຮອດ​ປະ­ຈຸ​ບັນ.

ມາ​ຮອດ​ປະ​ຈະ​ບັນ ຕົ້ນ​ໂພ​ຍັງ​ແມ່ນ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ຊາວ​ພຸດ​ມີ​ຄວາມ​ເຊື່ອ ວ່າ​ສັກ­ສິດ ດັ່ງ­ນັ້ນ ຕົ້ນ​ໂພ​ຈິ່ງ​ກາຍ ເປັນ­ຕົ້ນ​ໄມ້​ທີ່­ຢູ່​ກັບ​ວິ­ຖີ​ຊີ­ວິດ ແລະ ປະ­ເພ­ນີ​ບາງ​ຢ່າງ​ຂອງ​ຊາວ​ພຸດ ເຊັ່ນ​ວ່າ: ຊາວ​ພຸດ​ມັກ​ຫຼໍ່​ຮູບ​ພະ​ພຸດ ທະ​ເຈົ້າ​ຫຼາຍ​ອາ​ລິ​ຍະ​ບົດ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ ໄວ້​ກ້ອງ​ຮົ່ມ​ໂພ​ຕາມ​ແຕ່​ລະ​ວັດ, ຢູ່​ແຕ່​ລະ​ທ້ອງ­ຖິ່ນ​ມີ​ຄວາມ​ເຊື່ອ ເລື່ອງ​ຕົ້ນ​ໂພ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ໄປ​ຄື ຊາວ​ພຸດ​ເກືອບ​ທຸກ​ຄົນ​ເຊື່ອ​ວ່າ​ຕົ້ນ ໂພ​ທຸກ​ຕົ້ນ​ມີ​ເທບ​ພະ​ບຸດ​ເທບ​ທິ­ດາ ສະ­ຖິດ​ຢູ່, ບາງ​ທ້ອງ­ຖິ່ນ​ເຊື່ອ​ວ່າ ອະ­ທິ­ຖານ, ຂໍ​ພອນ, ການ​ທຳ​ພິ­ທີ ແລະ​ອື່ນໆ ຈາກ​ຕົ້ນ​ໂພ​ແລ້ວ​ເອົາ ໄມ້​ຄ້ຳ​ງ່າ​ໂພ​ນັ້ນ ຫຼື (ຄ້ຳ​ໂພ) ແມ່ນມີ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ວ່າ: ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້​ເຮົາ ມີ​ສຸ­ຂະ­ພາບ​ແຂງ­ແຮງ ແລະ​ມີ​ອາ ຍຸ​ຍືນ​ຍາວ​ຢູ່​ບາງ​ທ້ອງ­ຖິ່ນ​ຫາກ ເຫັນ​ວ່າ​ງ່າ​ໂພ​ນັ້ນ​ໃຫຍ່​ຍາວ​ເກີນ ໄປ ຫຼື ຈະ​ເປັນ​ອັນ­ຕະ­ລາຍ​ຕໍ່​ຜູ້​ຄົນ ຫຼື ສິ່ງ​ກໍ່­ສ້າງ​ກໍ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຕັດ​ອອກ​ແຕ່ ກ່ອນ​ເພິ່ນ​ຈະ​ຕັດ​ອອກ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ທຳ ພິ­ທີ​ແຕ່ງ​ຂັນ 5, ຂັນ 8 ເພື່ອ​ຄອບສິ່ງ​ສັກ­ສິດ​ຢູ່​ຕົ້ນ​ໂພ​ສາ­ກ່ອນ ແລະ ອື່ນໆ ຊຶ່ງ​ສະ­ແດງ​ເຖິງ​ຄວາມ​ເຄົາ ລົບ​ນັບ­ຖື​ຕໍ່​ຕົ້ນ​ໂພ.

ປະ­ຈຸ​ບັນ ບໍ່​ວ່າ​ແຕ່​ຕົ້ນ​ໂພ​ຕົ້ນ ໄມ້​ອື່ນໆ​ພັກ-ລັດ​ເຮົາ​ຍາມ​ໃດ​ກໍ ບອກ​ວ່າ​ບໍ່​ຄວນ​ຕັດ​ຕົ້ນ­ໄມ້​ຊະ­ຊາຍ ຈົ່ງ​ຄອບ​ກ່ອນ​ຈິ່ງ​ຕັດ​ໄດ້​ເພາະ​ຕົ້ນ ໄມ້​ທຸກ​ຊະ­ນິດ​ລ້ວນ​ແຕ່​ມີ​ຄຸນ​ຕາມ ຄຸນ​ລັກ­ສະ­ນະ​ຂອງ​ມັນ​ນັ້ນ​ເອງ.