ວັນທີ 24 ພຶດສະພາ 2019 ທີ່ຫ້ອງວ່າການປະທານປະເທດໄດ້ຈັດປາຖະກະຖາເລົ່າມູນເຊື້ອວັນຜ່າວົງປິດລ້ອມຂອງກອງພັນທີ 2 ວິລະຊົນທີ່ທົ່ງໄຫຫີນ ຄົບຮອບ 60 ປີ (19 ພຶດສະພາ 1959-19 ພຶດສະພາ 2019) ກໍເພື່ອເຮັດໃຫ້ສະມາຊິກພັກ ລວມເຖິງພະນັກງານພາຍໃນຫ້ອງວ່າການປະທານປະເທດຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈເຖິງສະພາບການຂອງວັນສຳຄັນດັ່ງກ່າວ ໂດຍໃຫ້ກຽດປາຖະ ກະຖາຂອງ ທ່ານ ທອງສະຫວັດ ໄຂຄໍາພິທູນ ພະນັກງານບໍານານ ອະດີດກໍາມະການສູນກາງພັກ ຫົວໜ້າຫ້ອງວ່າການສູນກາງພັກ ພ້ອມດ້ວຍພັນລະຍາ ມີທ່ານ ຄໍາເມິງ ພົງທະດີ ລັດຖະມົນຕີ ຫົວໜ້າຫ້ອງວ່າການປະທານປະເທດ ພ້ອມດ້ວຍສະມາຊິກພັກ ແລະ ພະນັກງານເຂົ້າຮ່ວມຢ່າງພ້ອມພຽງ.
ທ່ານ ທອງສະຫວັດ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງມູນເຊື້ອການຕໍ່ສູ້ຢ່າງພິລະອາດຫານຂອງກອງທັບ ແລະ ປະຊາຊົນ ມູນເຊື້ອຄວາມເປັນແບບຢ່າງດີງາມຂອງຜູ້ນໍາຂອງພັກ-ລັດ ພາຍຫຼັງທີ່ປະຕິບັດຕາມສັນຍາວຽງຈັນເມື່ອປີ 1975 ໃນການເຂົ້າລວມລາວຄັ້ງທີ I ຝ່າຍລາວຮັກຊາດ ແລະ ກໍາລັງສະໜັບສະໜູນ ນັບມື້ນັບມີອິດທິພົນສູງເດັ່ນຂຶ້ນໃນທົ່ວປະເທດ ແລະ ເວທີສາກົນສ້າງຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ຝ່າຍວຽງຈັນທີ່ເປັນລູກມືຈັກກະພັດອາເມຣິກາ ດັ່ງນັ້ນ ພວກສັດຕູຈຶ່ງໄດ້ດໍາເນີນການປາບປາມ ຈັບກຸມ ແລະ ຄຸມຂັງກໍາລັງຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດ ແລະ ບຸກຄົນທີ່ຮັກຊາດຢ່າງໂຫດຮ້າຍ ຂະນະທີ່ວັນທີ 22 ກໍລະກົດ 1958 ຜຸຍ ຊະນະນິກອນ ໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານປະສົມແຫ່ງຊາດ 2 ຝ່າຍ ໄດ້ອອກກົດໝາຍຕ້ານກອມມູນິດ ລຶບລ້າງສັນຍາເຊີແນວປີ 1954 ແລະ ສັນຍາວຽງຈັນ ປີ 1957 ດໍາເນີນການປາບປາມຂະບວນການປະຕິວັດທົ່ວປະເທດ ແລະ ອອກຄໍາສັ່ງໃຫ້ກໍາລັງທະຫານປິດລ້ອມປົດອາວຸດກອງພັນທີ 1 ແລະ 2 ໃນຕົ້ນເດືອນພຶດສະພາ 1959 ຊຶ່ງລະຫວ່າງວັນທີ 15-17 ພຶດສະພາ 1959 ພວກເຂົາໄດ້ສັ່ງກໍາລັງຫຼວງ 4 ກອງພັນ ເຂົ້າມາປິດລ້ອມຄ້າຍກອງພັນທີ 2 ແລະ ໄດ້ສັ່ງໃຫ້ທະຫານວັງປາວສະກັດລັດທາງອ້ອມຂ້າງທົ່ງໄຫຫີນເພື່ອບໍ່ໃຫ້ກອງພັນທີ 2 ເລັດລອດອອກໄປໄດ້.
ຕໍ່ໜ້າສະພາບສັບສົນດັ່ງກ່າວ ໃນຄໍ່າຄືນຂອງວັນທີ 18 ພຶດສະພາ 1959 ຄະນະພັກ-ຄະນະບັນຊາກອງພັນທີ 2 ພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຂອງສູນກາງພັກ ໄດ້ໃຊ້ກົນອຸບາຍຫຼອກລວງສັດຕູ ແລະ ແຕ່ລະກົມກອງພ້ອມກັບຄອບຄົວ ພະນັກງານນັກຮົບທັງໝົດ ໄດ້ນໍາໃຊ້ຄວາມມືດຖອນທັບໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ມຸ້ງໜ້າຫາເຂດບ້ານໂຕນນາແຖວໜອງຕິ້ວ ແລ້ວເຂົ້າປ່າໄປຕາມເສັ້ນທາງຫາບ້ານມາຍຢ່າງປິດລັບ ຕົກມາຮອດເວລາ 7 ໂມງເຊົ້າຂອງວັນທີ 19 ພຶດສະພາ 1959 ສັດຕູບຸກເຂົ້າປົດອາວຸດກອງພັນທີ 2 ແຕ່ພວກເຂົາກໍຕ້ອງຕົກສະເງີ້ ເພາະຢູ່ໃນຄ້າຍມີແຕ່ຄວາມມິດງຽບ ແລະ ຫວ່າງເປົ່າ ເຮັດໃຫ້ພວກສັດຕູເຈັບແຄ້ນແໜ້ນໃຈ ແລະ ໄດ້ຮີບຮ້ອນໃຫ້ທຸກກໍາລັງໄລ່ລ່າຫວັງດັບສູນກອງພັນທີ 2 ຊຶ່ງພວກເຂົາໄດ້ລະດົມເອົາ 6 ກອງພັນທີ່ຂຶ້ນກັບທະຫານພາກ 2 ເຮືອ ບິນຊ່ວຍໜູນອ້ອມຂ້າງທົ່ງໄຫຫີນເພື່ອໄລ່ລ່າຕາມ ແຕ່ບໍ່ສາມາດຕິດຕາມໄດ້ທັນ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການເຄື່ອນທັບ 10 ກວ່າວັນ ຂອງກອງພັນທີ 2 ໄດ້ສູ້ຮົບກັບສັດຕູທັງນ້ອຍ ແລະ ໃຫຍ່ກວ່າ 10 ຄັ້ງ ສຸດທ້າຍກອງພັນທີ 2 ພ້ອມກັບ 91 ຄອບຄົວກໍໄດ້ຜ່າວົງປິດລ້ອມທີ່ໜາແໜ້ນຂອງສັດຕູແລ້ວເຂົ້າສູ່ເຂດທີ່ໝັ້ນຂອງການປະຕິວັດດ້ວຍຄວາມປອດໄພ.
ພາລະກິດປະຕິວັດໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ ວິລະກໍາຜ່າວົງປິດລ້ອມຂອງກອງພັນທີ 2 ທີ່ທົ່ງໄຫຫີນ ແຂວງຊຽງຂວາງໄດ້ຖືກຈາລຶກໄວ້ໃນປະຫວັດສາດຂອງຊາດລາວຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນ ແລະ ຈະສືບຕໍ່ໄປເຖິງລຸ້ນລູກ-ຫຼານຜູ້ສືບທອດຕໍ່ໆໄປ.
ໂດຍ: ສະຫະລັດ ວອນທິວົງໄຊ