ສິ່ງມະຫັດສະຈັນທາງທຳມະຊາດຂອງໂລກເຮົານັ້ນມີຫຼວງຫຼາຍ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພູຜາ ປ່າດົງ ແມ່ນ້ຳ ທະເລ ຖ້ຳ ນ້ຳຕົກຕາດ ຫຼືແມ່ນແຕ່ທະເລຊາຍ ເຊິ່ງສິ່ງມະຫັດສະຈັນບາງແຫ່ງອາດຈະເກີດຂຶ້ນຈາກການປ່ຽນແປງທາງທໍລະນີວິທະຍາມາຢ່າງຍາວນານ ບາງແຫ່ງອາດຈະໃຊ້ເວລາດົນນານເຖິງຫຼາຍລ້ານປີກໍມີ.
ຂົວຫິນທຳມະຊາດ ຄືອີກຕົວຢ່າງໜຶ່ງຂອງການປ່ຽນແປງທາງທໍລະນີວິທະຍາທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກການກັດເຊົາຂອງທະເລ ແມ່ນ້ຳ ຫຼືສະພາບດິນຟ້າອາກາດຈົນເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນປະຕູໂຂງໃນຮູບຮ່າງແປກຕາເຊັ່ນ 10 ຂົວຫິນທຳມະຊາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ດັ່ງທີ່ຈະນຳສະເໜີຕໍ່ໄປນີ້:
- ຂົວນາງຟ້າ
ຂົວໃຕ້ຫຼ້າອັນດັບໜຶ່ງ ຫຼືຂົວຊຽນເລິນ ຫຼືຂົວນາງຟ້າ ຄື ຂົວປະຕູໂຂງຫິນທຳມະຊາດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ເປັນຂົວຫິນທຳມະຊາດທີ່ເຊື່ອມແມ່ນ້ຳ Buliu ໃນເຂດເທດສະບານມົນທົນເຝິ້ງຊານ ໃນປົກຄອງຕົນເອງກວ່າງຊີຈ້ວງ ສາມາດແທກຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 120 ແມັດ.
- ຂົວອະມະຕະຈ່ຽງໂຈວ
ຂົວອະມະຕະຈ່ຽງໂຈວ ເປັນຂົວຫິນທຳມະຊາດໃນເມືອງຈ່ຽງໂຈວ ໃນປົກຄອງຕົນເອງກວ່າງຊີຈ້ວງ ໂດຍຂົວແຫ່ງນີ້ມີລັກສະນະຄ້າຍໆ ກັບຂົວຊຽນເລິນ ສາມາດແທກຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 103 ແມັດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຂົວຫິນແຫ່ງນີ້ມີຄວາມຍາວອັນດັບສອງຂອງໂລກ.
- ຂົວຫິນໂຄ້ງ ແລນສະເຄບ
ຂົວຫິນໂຄ້ງແລນສະເຄບ ໃນອຸທະຍານແຫ່ງຊາດອາເຊດ ຫຼືອຸທະຍານແຫ່ງຊາດຂົວຫິນໂຄ້ງ ໜຶ່ງໃນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ສຳຄັນໃນລັດຢູທາ ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ສາມາດແທກຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 88.4 ແມັດ ບໍລິເວນຂົວມີບ່ອນບາງໆ ພຽງ 1.8 ແມັດກໍມີ ເຊິ່ງຂົວຫິນຊາຍຍື່ນອອກມາເໜືອຮ່ອມຜາຊັນດ້ວຍຄວາມສູງປະມານ 30 ແມັດ.
- ຂົວຫິນໂຄລອບ ອາກ
ຫົວຫິນໂຄລອບ ອາກ ຕັ້ງຢູ່ເລິກລົງໄປໃນເຂດທຸລະກັນດານຂອງອຸທະຍານແຫ່ງຊາດໄປອອນ ໃນລັດຢູທາ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ສາມາດແທກຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 87 ແມັດ ແລະຍັງເຄີຍເປັນຂົວຫິນທຳມະຊາດທີ່ຍາວທີ່ສຸດໃນໂລກເມື່ອປີ 2006.
- ຂົວຫິນອະໂລບາ
ຂົວຫິນອະໂລບາ ໃນປະເທດຊາດ (Chad) ທີ່ເປັນໜຶ່ງໃນປະຕູໂຂງທຳມະຊາດທີ່ງົດງາມທີ່ສຸດໃນໂລກ ຕັ້ງຢູ່ກາງພູຜາ Ennedi ໃນເຂດທະເລຊາຍຊາຮາຣາ ສິ່ງທີ່ໂດດເດັ່ນຂອງປະຕູໂຂງນີ້ຄື ເສົາຫິນ ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບຂົວຫິນທີ່ມີຄວາມສູງປະມານ 120 ແມັດ ໃນຂະນະທີ່ມີຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 87 ແມັດ.
- ຂົວຫິນທຳມະຊາດມໍນິ່ງ ກລໍຣີ່
ຂົວຫິນທຳມະຊາດມໍນິ່ງ ກລໍຣີ່ ຕັ້ງຢູ່ໃນນິໂກຣບິລແຄນຢອນ ທີ່ໃກ້ໆ ກັບເມືອງໂມອັບ ໃນເຂດຢູທາ ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ແຕ່ບໍ່ຄ່ອຍເປັນທີ່ໜ້າສົນໃຈຈາກນັກທ່ອງທ່ຽວປານໃດ ເນື່ອງຈາກຂົວຢູ່ໄກຈາກໜ້າຜາພຽງ 4.5 ແມັດ ມີຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 74 ແມັດ.
- ຂົວຫິນເຣນໂບວ໌
ຂົວຫິນເຣນໂບວ໌ ໃນເຂດພື້ນທີ່ນັນທະນາການແຫ່ງຊາດເກລນແຄນຢອນ ໃນເຂດລັດຢູທາ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ໂດຍການນັ່ງເຮືອປະມານສອງຊົ່ວໂມງ ມີຄວາມຍາວປະມານ 71 ແມັດ.
- ຂົວຫິນທຳມະຊາດເກົາຕັນ
ຂົວຫິນທຳມະຊາດເກົາຕັນ ເປັນຂົວຫິນນ້ຳຕົກຕາດທຳມະຊາດຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນແມ່ນ້ຳຟູລູ່ ຢູ່ບໍ່ໄກຈາກເມືອງລີ່ປິງ ໃນມົນທົນກຸ້ຍໂຈວ໌ ຂອງປະເທດຈີນ ປັດຈຸບັນເປັນໜຶ່ງໃນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວສຳຄັນຂອງບໍລິເວນຈຸດຊົມວິວພູເຂົາ Bazhou ມີຄວາມຍາວປະມານ 70 ແມັດ.
- ຂົວຫິນທຳມະຊາດສິປາປູ
ຂົວຫິນທຳມະຊາດສິປາປູ ຢູ່ໃນອະນຸສອນສະຖານແຫ່ງຊາດຂົວຫິນທຳມະຊາດ ໃນເຂດລັດ ຢູທາ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ຂົວຫິນສາມາດເບິ່ງໄດ້ຈາກມຸມມອງຂ້າງທາງຫຼືການຍ່າງເຂົ້າໄປຊົມ ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວປະມານ 69 ແມັດ.
10. ຂົວຫິນສະຕີເວນ
ຂົວຫິນສະຕິເວນ ຢູ່ໃນເຂດ Escalante ແຄນຢອນ ໃນເຂດລັດຢູທາ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ແທກຄວາມຍາວໄດ້ປະມານ 67 ແມັດ.
