ໝາກໄຊ  (Momordica charantia L.) ເປັນ​ສະ​ໝຸນ​ໄພ​ທີ່​ໃຊ້​ກັນ​ມາ​ດົນ​ນັບ​ພັນ​ປີ ໃນ​    ອາຊີ ອາຟຣິກາ ແລະ ​ອາເມລິກາ ​ໃຊ້​ໝາກໄຊ​ປິ່ນປົວ​ເບົາ​ຫວານ ພະຍາດ​ຕັບ ບັນ​ເທົາ​ອາການ​ພະຍາດ​ປະດົງ ​ຂໍ້​ອັກ​ເສບ ໃບໃຊ້ເປັນຢາລົດໄຂ້ ຮາກ​ໃຊ້ເປັນ​ຢາ​ແກ້​ເລືອດ​ເປັນ​ພິດ ແລະ ​ພະຍາດ​ຕັບ

ງານ​ວິ​ໄຈ​ສະ​ໝຸນ​ໄພໝາກໄຊ​ໄດ້​ດຳ​ເນີນ​ຢ່າງ​ຕໍ່​ເນື່ອງ​ມາ​ຕັ້ງ​ແຕ່ ຄ.ສ 1962 ເຊິ່ງ Lotlika ແລະ Rao ໄດ້​ຄົ້ນ​ພົບ​ ຊາ​ແລນ​ຕິນ​ ໃນ​ໝາກໄຊ ທີ່​ສະແດງ​ລິດຫ​ລຸດ​ນ້ຳ​ຕານ​ໃນ​ເລືອດ​ຂອງ​ສັດ​ທົດລອງ ໃນ​ປີ 1965 Sucrow ໄດ້​ພິສູດ​ໂຄງ​ສ້າງ​ເຄ​ມີ​ຂອງ​ ຊາ​ແລນ​ຕິນ   ພົບ​ວ່າ​ ເປັນ​ສານ​ປະສົມ​ຂອງ sitosteryl- ແລະ 5, 25-stigmastadien-3-beta-ol-D-glucosides ໃນ​ອັດຕາ​ສ່ວນ 1:1 ປີ 1977 Baldwa ແລະ ​ຄະນະ ໄດ້​ແຍກ​ສານ​ຄ້າຍ​ອິນ​ຊູ​ລິນ​ຈາກ​ໝາກໄຊ ​ແລະ ​ມີ​ລິດຫ​ລຸດ​ນ້ຳ​ຕານ ໃນ​ປີ 1981 Khana ແລະ​ ຄະນະ​ໄດ້​ພິສູດ​ໂຄງ​ສ້າງ​ຂອງ​ສານ​ຄື ອິນ​ຊູ​ລິນ ພົບ​ວ່າ​ ເປັນ​ໂພ​ລີ​ເປບ​ໄທ​ທີ່​ມີ​ນ້ຳ​ໜັກ​ໂມ​ເລ​ກຸນ 11, 000 ດາລ​ຕັນ ແລະ ​ມີ​ກົດ​ອະ​ມິ​ໂນ 166 residues ເອີ້ນ​ສານ​ນີ້​ວ່າ ໂພ​ລີ​ເປບ​ໄທ ພີ ສານ​ຂົມ​ກຸ່ມ​ ຄິວ​ເຄີ​ບິ​ຕາ​ຊິນ ​ຊຶ່ງ​ເປັນ chemotaxonomic character ຂອງ​ພືດ​ວົງ Cucurbitaceae ຄິວ​ເຄີ​ບິ​ຕາ​ຊິນ​ ໃນ​ໝາກໄຊ ຄື momordicosides, momordicins, karaviloside K1 ແລະ charantoside ມີ​ລາຍ​ງານ​ວ່າ ​ສານ​ຂົມ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ ມີ​ລິດ​ຫລຸດ​ນ້ຳ​ຕານ

ໃນ ໝາກໄຊ ມີ​ສານ​ຫລາຍ​ຊະນິດ​ທີ່​ຕ້ານ​ເບົາ​ຫວານ ແລະ ​ມີ​ຫລາຍ​ກົນ​ໄກ​ທີ່​ອອກ​ລິດ​ຕ້ານ​ເບົາ​ຫວານ ໄດ້​ແກ່ ເສີມ​ການ​ຫລັ່ງ​ອິນ​ຊູ​ລິນ​ຈາກ​ຕັບ​ອ່ອນ ຫລຸດ​ການສ້າງ​ນ້ຳ​ຕານ​ຈາກ​ຕັບ ເສີມ​ການ​ເຜົາ​ຜານ​ນ້ຳ​ຕານ ເພີ່ມ​ຄວາມ​ໄວ​ຕໍ່​ອິນ​ຊູ​ລິນ ເພີ່ມ​ຄວາມ​ທົນ​ຕໍ່​     ກູ​ໂຄດ  (glucose tolerance) ນອກ​ຈາກ​ນີ້​ຍັງ​ຢຸດ​ການ​ຫລັ່ງ​ກູ​ໂຄດ​ໃນ​ລຳ​ໄສ້​ນ້ອຍ ແລະ​ຢຸດ​ເອນ​ໄຊ​ກູ​ໂຄ​ໄຊ​ເດສ

ນ້ຳ​ຄັ້ນ​ຈາກ​ໝາກໄຊ ສະແດງ​ລິດ​ຕ້ານ​ເບົາ​ຫວານ​ໃນ​ກະ​ຕ່າຍ ​ແລະ​ ໜູ​ຂາວ ນອກ​ຈາກ​ນີ້​ຍັງມີ​ລາຍ​ງານ​ວ່າ​ ໝາກໄຊ​ສາມາດ​ຫລຸດຜ່ອນ​ຄວາມ​ຜິດ​ປົກກະຕິ​ຂອງ​ຫມາກໄຂ່ຫລັງ ການ​ເກີດ​ຕໍ້​ກະ​ຈົກ ການ​ເສື່ອມ​ຂອງ​ເສັ້ນ​ປະສາດ​ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ຜົນ​ມາ​ຈາກ​ການ​ທີ່​ມີ​ລະ​ດັບ​ນ້ຳ​ຕານ​ໃນ​ເລືອດ​ສູງ​ເປັນ​ເວລາ​ດົນ ຫລື ​ບໍ່​ສາມາດ​ຄວບ​ຄຸມ​ລະ​ດັບ​ນ້ຳ​ຕານ​ເລືອດ​ໃຫ້​ປົກກະຕິ

ການສຶກສາ​ທາງ​ຄິ​ນິກ​ໃນ​ຜູ້​ປ່ວຍ​ເບົາ​ຫວານ​ຊະນິດ​ບໍ່​ອາໃສ ​ອິນ​ຊູ​ລິນ  (8 ຄົນ) ພົບ​ວ່າ​ຜູ້​ປ່ວຍ​ທົນ​ຕໍ່​ກູ​ໂຄດ​ໄດ້​ດີ​ຂຶ້ນ ຫລຸດ​ລະ​ດັບ​ນ້ຳ​ຕານ​ຂະນະ​ອີ່ມ ແລະ ຫ​ລຸດ​ຄວາມ​ຖີ່​ຂອງ​ການ​ຖ່າຍ​ເບົາ ຈຶ່ງ​ຂໍ​ແນະ​ນຳ​ຜູ້​ປ່ວຍ​ເບົາ​ຫວາ​ນບໍ​ລິ​ໂພກ ໝາກໄຊ ເປັນ​ອາຫານ ຫລື ​ໃນ​ຮູບ​ນ້ຳ​ບີບເປັນ​ອາຫານ​ເສີມ ເພື່ອ​ຊ່ວຍ​ປິ່ນປົວ​ລະ​ດັບ​ຄວາມ​ດັນ​ເລືອດ​ໃຫ້​ປົກກະຕິ ແລະ​ ຫລຸດຜ່ອນ​ອາການ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ເປັນ​ຜົນ​ເສຍ​ຈາກ​ພະຍາດ​ເບົາ​ຫວານ​ທີ່​ເປັນ​ມາ​ດົນ

ໝາກໄຊ (ສີ​ຂຽວ) ມີ​ຄຸນຄ່າ​ທາງ​ອາຫານ​ເພາະ​ມີ​ວິ​ຕາ​ມິນ​ເອ  (2, 924 IU) ໄນ​ອະ​ຊິນ  (190 ມິລີກຣາມ /100 ກຣາມ) ແລະ ​ມີ​ຄຸນສົມບັດ​ຕ້າ​ນອາ​ນຸ​ມູນ​ອິດ​ສະລະ

ການ​ກຽມ​ນ້ຳ​ບີບ​ຈາກໝາກໄຊ ຂະໜາດ​ທີ່​ໃຊ້​ຕໍ່​ມື້ ໜ່ວຍ 100 ກຣາມ ນໍາມາ​ຜ່າ​ເຄິ່ງ ໃຊ້​ບ່ວງ​ກາ​ເຟ​ຂູດ​ໄສ້​ໃນ ​ແລະ ​ເມັດ​ອອກ ຊອຍໝາກໄຊເປັນ​ອັນ​ນ້ອຍ​ຂະໜາດ​ກວ້າງ 1 ຊັງຕີແມັດ ໃສ່​ໃນ​ເຄື່ອງ​ປັ່ນ​ແຍກ​ກາກ ຈະ​ໄດ້​ນ້ຳ​ໝາກໄຊປະ​ມານ 40 ມິລີລິດ. ດື່ມ​ຫລັງ​ອາຫານ​ເຊົ້າ​ຫລື​ແລງ