ຜູ້ປົກຄອງລາວຄົນທີສອງ ຊື່ວ່າ “ຂຸນວັງເມືອງ“ ຂື້ນປົກຄອງເມືອງ ເພງາຍ ເມື່ອປີ ຄສ 08 ພສ551 ໃນຂະນະທີ່ນະຄອນເພງາຍຍັງເປັນເມືອງຂື້ນຂອງຈີນຢູ່ ປີ ຄສ 09 ພສ552 ປະເທດຈີນເກີດການກະບົດວຸ້ນວາຍ ຂຸນວັງເມືອງເຫັນເປັນໂອກາດ ຈື່ງປະກາດອິດສະຫລະພາບບໍ່ຂື້ນກັບຈີນ ແລະໄດ້ຄອງເມືອງຢ່າງເປັນເອກະລາດ ຕໍ່ມາຈົນເຖີງປີ ຄສ 50 ພສ583 ຈື່ງໄດ້ຖືກຈີນຍົກທັບມາຕີອີກ ແລ້ວກໍຍອມເປັນເມືອງຂື້ນຂອງຈີນຄືເກົ່າ ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ຄົນຊາດລາວໄດ້ແຍກອອກເປັນສອງຝ່າຍ

1ພວກຢູ່ນະຄອນເພງາຍ ເອີ້ນວ່າ “ພວກອ້າຍລາວ“
2 ພວກຢູ່ທາງໃຕ້ເອີ້ນວ່າ ພວກງາຍລາວ
ປີ ຄສ 57 ພສ 600 ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນຊົງພະນາມວ່າ “ມີ້ງຕີ່“ໄດ້ຕ້ອນຮັບຄະນະທູດຈີນທີ່ຊົງນຳໄປເອົາ ພຸທທະສາສະຫນາ ເປັນເວລາ7ປີ ນັ້ນກັບຄືນມາປະເທດ ເຊີ່ງເປັນ ພຸທທະສາສະຫນາ ນິກາຍ ຝ່າຍລັດທິມະຫາຍານ ພະເຈົ້າມີ້ງຕີ່ສັດທາແລະເຫລື້ອມໃສໃນສາສະຫນາທັງຫລາຍ ຈື່ງຊົງເຜີຍສາສະຫນາໄປຍັງປະເທດໃກ້ຄຽງ
ຜູປົກຄອງຄົນລາວຄົນທີ່ສາມຊື່ວ່າ “ຂຸນຫລວງລີ່ເມົາ “ ປົກຄອງຄົນລາວຢູ່ນະຄອນເພງາຍກໍເຫລື້ອມໃສສາສະຫນາຢ່າງແຮງກ້າ

ປີ ຄສ78 ອານາຈັກເພງາຍມີຜູ້ປົກຄອງ ຊື່ວ່າ “ຂຸນໄລລາວ“ໄດ້ເຕົ້າໂຮມຄົນລາວຕໍ່ສູ້ກັບຈີນເພື່ອບໍ່ຍອມເປັນເມືອງຂື້ນຂອງຈີນ ຈື່ງໄດ້ນຳກອງທັບລາວອອກສູ່ສະຫນາມຮົບດ້ວຍຕົນເອງ ທຳການຕໍ່ສູ້ຢ່າງອົງອາດກ້າຫານ ແລະ ກໍໄດ້ສະຫລະຊີວິດຢູ່ສະຫນາມຮົບຢ່າງສົມພະກຽດ

ເມື່ອຂຸນໄລລາວເສຍຊີວິດແລ້ວ ພວກຄົນລາວກໍແຕກກັນລົງມາພາກໃຕ້ເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ສ່ວນທີ່ເຫລືອແມ່ນໄດ້ແຕ່ງດອງກັບຄົນຈີນແລ້ວສືບຕໍ່ເປັນຄົນຈີນໄປເລີຍ ພວກທີ່ບໍ່ຍອມຈຳນົນກໍພາກັນອົບພະຍົບລົງມາພາກໃຕ້