ພາຍຫຼັງທີ່ປະເທດລາວປະຕິບັດນະໂຍບາຍປ່ຽນແປງໃໝ່ ແລະໄດ້ເປີດປະຕູສູ່ພາຍນອກ ເຮັດໃຫ້ການພົວພັນກັບຕ່າງປະເທດຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍສະເພາະກັບປະເທດໃກ້ຄຽງ ຫຼາຍກວ່າໝູ່ແມ່ນການເດິນທາງໄປເຮັດວຽກ ຫຼືຄ້າຂາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ການເຮັດໜັງສືຜ່ານແດນ (Passport) ຈຶ່ງນັບມື້ຫຼາຍຂຶ້ນ ຈົນສະຖານທີ່ໃຫ້ບໍລິການອັ່ງອໍໄປດ້ວຍປະຊາຊົນທີ່ຕໍ່ຄິວ ຕໍ່ແຖວ ລໍຖ້າເຮັດໜັງສືຜ່ານແດນ.
ບັນຫາຄວາມອັ່ງອໍຂອງປະຊາຊົນທີ່ໄປຕໍ່ຄິວເຮັດໜັງສືຜ່ານແດນນັ້ນ ສະແດງອອກໃຫ້ເຫັນຫຼາຍດ້ານ ເຊັ່ນ ປະຊາຊົນລາວເຮົາມີການພົວພັນກັບ ປະເທດອື່ນຫຼາຍຂຶ້ນ, ການຊື້ຂາຍລະຫວ່າງປະເທດຫຼາຍຂຶ້ນ, ການເດິນທາງອອກນອກປະເທດເພື່ອເຮັດວຽກຫຼາຍຂຶ້ນ… ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນມັນກໍສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ລະບົບການບໍລິການວຽກງານດັ່ງກ່າວນັ້ນຊັກຊ້າ ແລະຈຳກັດ ບໍ່ສາມາດຕອບສະໜອງທັນໄດ້ຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການທີ່ແທ້ຈິງຂອງປະຊາຊົນ.
ສະພາບການດັ່ງກ່າວໄດ້ພາໃຫ້ເກີດປາກົດການຫຍໍ້ທໍ້ຂຶ້ນໃນວຽກງານດັ່ງກ່າວ ເຊັ່ນ ເກີດມີນາຍໜ້າຮັບແລ່ນເຮັດໜັງສືຜ່ານແດນໃຫ້ ເຊິ່ງພຽງແຕ່ຈ່າຍເງິນຕາມຈຳນວນທີ່ນາຍໜ້າຮຽກຮ້ອງ ກໍຈະໄດ້ໜັງສືຜ່ານແດນໄວຕາມເວລາທີ່ເວົ້າກັນ ຖ້າຢາກໄດ້ດ່ວນກໍແພງ ແລະຖ້າເອົາແບບທຳມະດາລາຄາກໍຖືກລົງຕາມລຳດັບ. ເມື່ອປະຊາຊົນຜູ້ມາແຕ່ເຂດນອກ ຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ບໍ່ເຄີຍເຂົ້າເມືອງ ມາເຫັນສະພາບການອັ່ງອໍຂອງຜູ້ຄົນແລ້ວ ບາງຄົນບໍ່ກ້າເຂົ້າໄປໃກ້ເລີຍ ຈຶ່ງອາໄສນາຍໜ້າຊ່ວຍແລ່ນໃຫ້. ດັ່ງນັ້ນ, ເຖິງແມ່ນວ່ານາຍໜ້າບາງຄົນກໍຮັບຄ່າບໍລິການບໍ່ແພງ ແຕ່ມີບາງຄັ້ງກໍຕົກເປັນເຫຍື່ອ ຖືກນາຍໜ້າຕົວະຕົ້ມ ເອົາຄ່າແລ່ນເຮັດໜັງສືຜ່ານແດນແພງເກີນເຫດ.
ຕໍ່ສະພາບການດັ່ງກ່າວນັ້ນ, ປະຊາຊົນຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ຮຽກຮ້ອງຜ່ານສື່ວ່າ: “ຢາກຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານ ໂດຍສະເພາະແມ່ນກົມກົງສູນ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດໄດ້ພິຈາລະນາ ຂະຫຍາຍຈຸດບໍລິການເຮັດໜັງສືຜ່ານແດນໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ຫຼືອາດຈະຂະຫຍາຍໄປຕັ້ງຢູ່ທຸກຕົວເມືອງຂອງແຂວງ ໃຫ້ສາມາດອອກໜັງສືຜ່ານແດນ ຫຼື Passport ໄດ້ເລີຍ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເອົາຂຶ້ນປະທັບກາອະນຸຍາດຢູ່ສູນກາງບ່ອນດຽວ”
ອີກອັນໜຶ່ງ ປະຊາຊົນໄດ້ຮຽກຮ້ອງວ່າ: “ຢາກໃຫ້ລັດຖະບານເອົາຂໍ້ມູນບັດປະຈຳຕົວປະຊາຊົນ ແລະສຳມະໂນຄົວເຂົ້າສູ່ລະບົບອອນລາຍ ເພື່ອຄວາມສະດວກໃນເວລາແລ່ນເອກະສານ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສາມາດກວດກາໄດ້ເລີຍ (ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຖືຫົວປຶ້ມສຳມະໂນຄົວໄປກໍໄດ້) ເພາະບາງເທື່ອເປັນນັກຮຽນ-ນັກສຶກສາ ຢາກແລ່ນເອກະສານເຂົ້າໂຮງຮຽນຫຼືສະໝັກວຽກ ກໍຕ້ອງກັບຄືນໄປ ບ້ານຂອງຕົນເພື່ອເອົາສຳມະໂນຄົວມາແຕ່ບ້ານ ເຊິ່ງບາງເທື່ອບ້ານຢູ່ເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກກໍຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍມື້ຈຶ່ງໄດ້ ແລ້ວກໍຕ້ອງຂາດຮຽນຫຼືຂາດວຽກໃນການດຳເນີນການ“.
