ເມື່ອມີການສ້າງວັດຂຶ້ນຢູ່ບ່ອນໃດແນ່ນອນວ່າຊາວພຸດກໍ ຕ້ອງປູກຕົ້ນໂພໄວ້ຢູ່ກັບວັດນັ້ນສະ ເໝີ ທັງນີ້ ກໍເພື່ອເປັນທີ່ລະນຶກເຖິງ ບຸນຄຸນຂອງອົງສົມມາສຳພຸດທະ ເຈົ້າ ເພາະຊາວພຸດຮູ້ວ່າເຈົ້າຊາຍ
ສີທັດຖະໄດ້ນັ່ງບຳເພັນພາວະນາ ສະມາທິຈົນ “ຕັດສະຮູ້“ ເປັນພະ ພຸດທະເຈົ້າໄດ້ກໍແມ່ນເພິ່ນພາອາໄສ ກ້ອງຮົ່ມໂພນີ້ເອງ ດັ່ງນັ້ນ ຊາວພຸດ ຈິ່ງຖືວ່າຕົ້ນໂພເປັນຕົ້ນໄມ້ສັນຍະ ລັກທາງສາສະໜາພຸດ ແລະເຊື່ອ ກັນວ່າມີຄວາມສັກສິດຫຼາຍ.
ຕົ້ນໂພ ຫຼື ກົກໂພ ມີຄຳກ່າວ ຂານກັນມາແຕ່ດົນນານມາວ່າເອົາແນວມາແຕ່ປະເທດອິນເດຍ ແຕ່ຈະ ເປັນຄວາມຈິງພຽງໃດນັ້ນຍັງບໍ່ມີ ເອກະສານໃດອ້າງອີງເທື່ອ ແລະເມື່ອ 50 ກວ່າປີມານີ້ຄືປີ ພສ 2500 ກົງກັບ ຄສ 1957 ໄດ້ມີ ຊາວພຸດນຳເບ້ຍໂພ 2 ເບ້ຍ ມາປູກຢູ່ລາວແທ້ຕົ້ນໜຶ່ງປູກຢູ່ວັດທາດ ຫຼວງເໜືອ ແລະອີກຕົ້ນໜຶ່ງປູກໄວ້ ຢູ່ວັດອົງຕື້.
ຖ້າເວົ້າໃນທາງວິທະຍາສາດ ແລ້ວ ເຫັນວ່າໃບໂພແຕ່ລະໃບຍາມ ກາງເວັນມັນຖ່າຍເທທາດອາຍ ອ໋ອກຊີເຈນອອກຫຼາຍທີ່ສຸດເພາະ ຕົນໂພມີລັກສະນະຕົ້ນຕ່ຳງ່າກາງ ອອກເປັນບໍລິເວນກວ້າງຂວາງ ງ່າທັງໃຫຍ່ ແລະສູງ, ທາດອອກຊີ ເຈນ ແມ່ນທາດອາຍທີ່ໃຫ້ຄວາມ ສົດຊື່ນຕໍ່ສຸຂະພາບໃຫ້ຄວາມໂປ່ງ ໃສໃຫ້ມັນສະໝອງເສີມສ້າງສະຕິ ປັນຍາ ແລະອື່ນໆໃຫ້ມະນຸດ ແລະສັດສາວ່າສິ່ງທີ່ຢູ່ກ້ອງຮົ່ມໂພໄດ້ ເປັນຢ່າງດີ, ດັ່ງນັ້ນ ຈິ່ງບໍ່ແມ່ນ ເລື່ອງແປກທີ່ເຈົ້າຊາຍສີທັດຖະ ໄດ້ຮັບແຕ່ສິ່ງດີໆນັ້ນ ຈາກຄວາມ ຮູ້ແຈ້ງທີ່ຕົ້ນໂພໃຫ້ອາກາດດີ ພະອົງຈິ່ງຕັດສະຮູ້ໄດ້ແລ້ວມີຄຳສອນແຫ່ງຄວາມເປັນຈິງ (ສັດຈະທຳ) ອອກເປັນຄຳພີມີອາຍຸໄດ້ 2500 ກວ່າປີແລ້ວ ຊຶ່ງມະນຸດເຮົາສ່ວນໜຶ່ງຂອງໂລກກໍຍັງນຳມາປະຕິບັດຮອດປະຈຸບັນ.
ມາຮອດປະຈະບັນ ຕົ້ນໂພຍັງແມ່ນໜຶ່ງທີ່ຊາວພຸດມີຄວາມເຊື່ອ ວ່າສັກສິດ ດັ່ງນັ້ນ ຕົ້ນໂພຈິ່ງກາຍ ເປັນຕົ້ນໄມ້ທີ່ຢູ່ກັບວິຖີຊີວິດ ແລະ ປະເພນີບາງຢ່າງຂອງຊາວພຸດ ເຊັ່ນວ່າ: ຊາວພຸດມັກຫຼໍ່ຮູບພະພຸດ ທະເຈົ້າຫຼາຍອາລິຍະບົດຫຼາຍຢ່າງ ໄວ້ກ້ອງຮົ່ມໂພຕາມແຕ່ລະວັດ, ຢູ່ແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນມີຄວາມເຊື່ອ ເລື່ອງຕົ້ນໂພແຕກຕ່າງກັນໄປຄື ຊາວພຸດເກືອບທຸກຄົນເຊື່ອວ່າຕົ້ນ ໂພທຸກຕົ້ນມີເທບພະບຸດເທບທິດາ ສະຖິດຢູ່, ບາງທ້ອງຖິ່ນເຊື່ອວ່າ ອະທິຖານ, ຂໍພອນ, ການທຳພິທີ ແລະອື່ນໆ ຈາກຕົ້ນໂພແລ້ວເອົາ ໄມ້ຄ້ຳງ່າໂພນັ້ນ ຫຼື (ຄ້ຳໂພ) ແມ່ນມີຄວາມເຊື່ອວ່າ: ຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາ ມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ ແລະມີອາ ຍຸຍືນຍາວຢູ່ບາງທ້ອງຖິ່ນຫາກ ເຫັນວ່າງ່າໂພນັ້ນໃຫຍ່ຍາວເກີນ ໄປ ຫຼື ຈະເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ຜູ້ຄົນ ຫຼື ສິ່ງກໍ່ສ້າງກໍຕ້ອງໄດ້ຕັດອອກແຕ່ ກ່ອນເພິ່ນຈະຕັດອອກຕ້ອງໄດ້ທຳ ພິທີແຕ່ງຂັນ 5, ຂັນ 8 ເພື່ອຄອບສິ່ງສັກສິດຢູ່ຕົ້ນໂພສາກ່ອນ ແລະ ອື່ນໆ ຊຶ່ງສະແດງເຖິງຄວາມເຄົາ ລົບນັບຖືຕໍ່ຕົ້ນໂພ.
ປະຈຸບັນ ບໍ່ວ່າແຕ່ຕົ້ນໂພຕົ້ນ ໄມ້ອື່ນໆພັກ-ລັດເຮົາຍາມໃດກໍ ບອກວ່າບໍ່ຄວນຕັດຕົ້ນໄມ້ຊະຊາຍ ຈົ່ງຄອບກ່ອນຈິ່ງຕັດໄດ້ເພາະຕົ້ນ ໄມ້ທຸກຊະນິດລ້ວນແຕ່ມີຄຸນຕາມ ຄຸນລັກສະນະຂອງມັນນັ້ນເອງ.
ແຫລ່ງຂໍມູາຈາກ: 