ໃນວັນທີ 15/07/2025, ທີ່ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ສະຖານທູດຕວັກກີໃນລາວໄດ້ຈັດງານເນື່ອງໃນວັນປະຊາທິປະໄຕ ແລະ ສາມັກຄີແຫ່ງຊາດ ໂດຍ ທ່ານ ນາງ ໂອຢ່າ ຢ່າຊາຣ ( Oya Yazar) ເອກອັກຄະລັດຖະທູດໄດ້ຂຶ້ນກ່າວ ແລະ ຫວນຄືນປະຫວັດຂອງວັນສຳຄັນດັ່ງກ່າວວ່າວ່າ:
ໃນມື້ນີ້ພວກເຮົາໄດ້ມາຮ່ວມກັນເພື່ອລະນຶກເຖິງເຫດການຄົບຮອບ 9 ປີ ເຊິ່ງເປັນ ໜຶ່ງໃນເຫດການໂຈມຕີອັນໂຫດຮ້າຍທີ່ສຸດທີ່ເປັນໄພຕໍ່ຄວາມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງລັດຕວັກກີໃນຮອບປະຫວັດສາດລ່າສຸດນີ້.
ການໂຈມຕີທີ່ລົ້ມເຫຼວນີ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍການວາງແຜນອັນຍາວນານຂອງກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍທີ່ຮູ້ຈັກໃນນາມ “ອົງກອນກໍ່ການຮ້າຍ ເຟທູລໍ” ຫຼື FETO.
ໃນມື້ນີ້ເມື່ອ 9 ປີທີ່ແລ້ວ, ເຊິ່ງເປັນຕອນຄໍ່າຂອງວັນທີ 15 ກໍລະກົດ, 2016, “ອົງກອນກໍ່ການຮ້າຍ ເຟທູລໍ” ໄດ້ພະຍາຍາມກໍ່ລັດຖະປະຫານຢ່າງນອງເລືອດຕ້ານປະຊາຊົນ ແລະ ໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຂອງປະເທດຂ້າພະເຈົ້າ.
ກອງກຳລັງທະຫານໃນເຄືອຂອງ FETO ໄດ້ອອກຈາກຄ້າຍທະຫານເພື່ອໄປຍຶດຄອງສະຖານທີ່ສຳຄັນຕ່າງໆ ແລະ ໄດ້ນຳເຮືອບິນສູ້ຮົບ ແລະ ເຮລິຄອບເຕີ ຍິງລະເບີດໃສ່ ບັນດາສະຖານທີ່ເປົ້າ ໝາຍຍຸດທະສາດ ລວມມີ ລັດຖະສະພາ, ທຳນຽບປະທານາທິບໍດີ, ສໍານັກງານໃຫຍ່ຂອງ ທະຫານ ແລະ ຕຳຫຼວດ.
ຂ້າພະເຈົ້າ,ໂດຍສ່ວນຕົວແລ້ວກໍເປັນພະຍານໂດຍກົງທີ່ເຫັນເຫດການທັງໝົດທີ່ເກີດຂຶ້ນ, ໂດຍທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກໍຢູ່ເມືອງ ອັງກາລາ ແລະ ກໍໄດ້ຍິນສຽງ ເຮືອບິນສູ້ຮົບ ແລະ ລະເບີດ ຈາກບ່ອນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່. ໃນຄໍ່າຄືນນັ້ນ, ພົນລະເຮືອນຫຼາຍກວ່າພັນຄົນ ໄດ້ອອກໄປເທິງຖະໜົນເພື່ອຢຸດການກໍ່ລັດຖະປະຫານອັນໂຫດຮ້າຍທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນນີ້. ຜູ້ສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດບໍ່ໄດ້ມີຄວາມລັງເລທີ່ຈະຍິງຝູງຊົນ ແລະ ໄດ້ຂ້າພົນລະເຮືອນທີ່ບໍລິສຸດໄປເປັນຈຳນວນ 251 ຄົນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ພັນກວ່າຄົນໄດ້ຮັບບາດເຈັບ. ໃນຄໍ່າຄືນນັ້ນ ປະຊາຊົນຊາວຕວັກກີໄດ້ຕໍ່ສູ້ປົກປ້ອງປະຊາທິປະໄຕດ້ວຍຊີວິດຂອງພວກເຂົາ.
ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ຕວັກກີກໍໄດ້ທຳການລະນຶກເຖິງເຫດດັ່ງກ່າວທຸກໆວັນທີ 15 ກໍລະກົດ ເພື່ອເປັນກຽດໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ເສຍສະຫຼະຕົນເອງເພື່ອປົກປ້ອງປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາທິປະໄຕ, ແລະ ເພື່ອເປັນການຢໍ້າເຕືອນໃຫ້ພວກເຮົາຮັບຮູ້ເຖິງອຸດົມການທີ່ແອບແຝງໃນກຸ່ມກໍ່ການຮ້າຍກຸ່ມນີ້.
ການປະນາມການກະທຳຂອງອົງກອນ FETO ແລະ ຫົວໜ້າເຟທູລໍກູເລັນ ທີ່ເສຍຊີວິດໄປແລ້ວໂດຍອີງໃສ່ພຽງເຫດການທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນວັນທີ 15 ກໍລະກົດ ພຽງມື້ດຽວກໍອາດຈະຖືໄດ້ວ່າເປັນຄວາມຜິດພາດທີ່ຮ້າຍແຮງ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກວ່າ ການກໍ່ອາດຊະຍາກຳໃນຄໍ່າຄືນວັນທີ 15 ກໍລະກົດ ນັ້ນເປັນພຽງຈຸດປາຍໆຂອງພູເຂົານ້ຳແຂງ.
ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ແບ່ງປັນຂໍ້ມູນຫຍໍ້ເພື່ອແຍງທາງສະຫວ່າງໃຫ້ເຫັນວ່າອົງກອນທີ່ພວກເຮົາເວົ້າເຖິງນັ້ນເປັນອົງກອນແບບໃດ.
ທັງໝົດນີ້ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນດວ້ຍການເຊື່ອງຊ້ອນຜ່ານຮູບແບບຄວາມພະຍາຍາມເຮັດການກຸສົນເພື່ອການສຶກສາຕັ້ງແຕ່ຊຸມປີ 1970. ເຟທູລໍ ກູເລັນ ແລະ ພັກພວກໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງຕົນເປັນສະມາຊິກ ຂັບເຂື່ອນການສຶກສາ, ເຊິ່ງເປັນຕອນທີ່ພວກເຂົາລິເລີ່ມຂະບວນການສ້າງໂຮງຮຽນໃນຕວັກກີ ແລະ ຕໍ່ມາກໍຂະຫຍາຍໄປທົ່ວໂລກ. ດ້ວຍອຳນາດສູງສຸດຂອງພວກເຂົາ, ພວກເຂົາຄວບຄຸມໄດ້ຫຼາຍກວ່າ ໜຶ່ງພັນໂຮງຮຽນໃນຕວັກກີ ແລະ ຫຼາຍກວ່າ 800 ສະຖາບັນການສຶກສາໃນທົ່ວໂລກ.
ນອກນີ້ ຍັງໄດ້ເກີດມີການທຸຈະລິດການສອບເສັງເປັນວົງກວ້າງເຊັ່ນດຽວກັນ. ເພື່ອທີ່ຈະແຊກຊຶມເຂົ້າໃນຕໍາແໜ່ງສຳຄັນຂອງລັດຖະບານ, ບັນດານັກຮຽນທີ່ຢູ່ໃນເຄືອຂອງ FETO ໄດ້ຮູ້ຄຳຕອບຂອງບົດສອບເສັງລ່ວງໜ້າ. ຮອດປະຈຸບັນກໍໄດ້ມີການສືບສວນສອບສວນບັນດາກຸ່ມທີ່ທຸຈະລິດການສອບເສັງໃນຕວັກກີ, ລວມທັງຜູ້ທີ່ໂກງ ການເສັງເຂົ້າສະຖາບັນຕຳຫຼວດ, ເສັງເຂົ້າພາກການໃຫ້ບໍລິການສາທາລະນະແບບລວມສູນ, ໂຮງຮຽນທະຫານ ແລະ ວຽກງານອື່ນໆຂອງພາກລັດ.
ອົງກອນທີ່ແອບແຝງຕົນເປັນຄະນະຂັບເຄື່ອນການສຶກສາໄດ້ຄ່ອຍໆປ່ຽນເປັນຮູບຮ່າງໂຄງສ້າງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແບບລັບໆໂດຍມີຈຸດປະສົງຫັນປ່ຽນສັງຄົມດ້ວຍການຄວບຄຸມອຳນາດລັດຕວັກກີຈາກພາຍໃນ.
ກຸ່ມອາດຊະຍາກອນຢູ່ເບື້ອງຫຼັງອຸບາຍທັງໝົດນີ້ ແລະ ສ້າງລະບົບລວມສູນທີ່ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ການຮັບສະໝັກຜ່ານໂຮງຮຽນ, ການເງິນແມ່ນບໍລິຫານໂດຍບໍລິສັດຖືຮຸ້ນ ແລະ ໄດ້ຮັບການບໍລິຈາກໂດຍນັກທຸລະກິດ. ອົງກອນດັ່ງກ່າວກໍໄດ້ສ້າງສຳນັກຂ່າວ ເພື່ອຄັດເກົາແນວຄວາມຄິດ ແລະ ໃຫ້ຕໍ່ຕ້ານຄົນ, ກຸ່ມ ຫຼື ແນວຄວາມຄິດໃດໜຶ່ງ.
ທີ່ຜ່ານມາ FETO ແມ່ນມີຢູ່ໃນ 160 ປະເທດ, ພ້ອມທັງມີຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງພັນໂຮງຮຽນ, ບໍລິສັດ, ອົງກອນ NGOs, ແລະ ສຳນັກຂ່າວ. ຮູບແບບການດຳເນີນງານຂອງພວກເຂົາແມ່ນເປັນຄືກັນໝົດໃນທົ່ວໂລກ. ໂດຍທີ່ພວກເຂົາມີເປົ້າໝາຍແຊກຊຶມ ແລະ ຂະຫຍາຍອິດທິພົນທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງໄປໃນທົ່ວໂລກ. ພວກເຂົາໃຊ້ປະໂຫຍດຄວາມເປັນຄຸ່ນຄ່າຂອງສາກົນຢ່າງຊຳນິຊໍານານເພື່ອວັດຖຸປະສົງທີ່ເຊື່ອງຊ້ອນໄວ້ຂອງຕົນ ແລະ ບໍ່ໄດ້ລັງເລທີ່ຈະຕົກເປັນເຄື່ອງມືໃຫ້ແກ່ອົງການຂ່າວລັບຂອງຕ່າງປະເທດ ນັ້ນຄືເຫດຜົນທີ່ໂຄງສ້າງຂອງອົງກອນອັນມືິດມົນນີ້ຈຶ່ງຖືເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ອັນສຳຄັນຕໍ່ຄວາມໝ້ັ້ນຄົງແຫ່ງຊາດສຳລັບທຸກປະເທດ ແລະ ສັງຄົມທີ່ພວກເຂົາເຂົ້າໄປເຄື່ອນໄຫວ.
ຫຼາຍພາກສ່ວນຂອງອົງກອນທີ່ເຄື່ອນໄຫວຢູ່ໃນບັນດາປະເທດເພື່ອນມິດ ແລະ ປະເທດພັນທະມິດກໍໄດ້ຖືກຂັດຂວາງປິດໂຕລົງ ຕ້ອງຂໍຂອບໃຈໃນການໃຫ້ຄວາມຮ່ວມມືຈາກສາກົນທີ່ມີຕໍ່ປະເທດພວກເຮົາ. ແຕ່ໂຊກບໍ່ດີ, ອົງກອນມືດນີ້ຍັງຄົງມີຢູ່ໃນບາງປະເທດພາຍໃຕ້ຮູບແບບຕ່າງໆ, ເຊັ່ນວ່າຜ່ານຮູບແບບຂອງໂຮງຮຽນ, ວັດທະນະທຳ ຫຼື ທາງທຸລະກິດ ຫຼື ອົງການຈັດຕັ້ງທີ່ບໍ່ສັງກັດລັດຖະບານ ແລະ ກໍເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສ່ຽງຕໍ່ຄວາມໝ້ັ້ນຄົງຂອງບັນດາປະເທດທີ່ເປັນເຈົ້າພາບ. ຍັງບໍ່ເວົ້າເຖິງຄວາມສ່ຽງທີ່ອາດຈະເກີດຂຶ້ນໃນອະນາຄົດທີ່ພວກເຂົາອາດຈະພະຍາຍາມທຳລາຍສາຍສຳພັນສອງຝ່າຍກັບຕວັກກີ ແລະ ເຜີຍແຜ່ຂໍ້ມູນປອມກ່ຽວກັບຕວັກກີອີກດ້ວຍ.
ສະນັ້ນແລ້ວ,ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ ຕໍ່ສູ້ດວ້ຍຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຈົນກວ່າອົງກອນມືດນີ້ຈະຫາຍໄປຈົນໝົດ.ການຕໍ່ສູ້ຕ້ານໂຄງສ້າງຂອງອົງກອນ FETO ທີ່ຢູ່ນອກປະເທດນີ້ແມ່ນເປັນວຽກງານບູລິມະສິດຂອງປະເທດຂ້າພະເຈົ້າ.
ພວກເຮົາມີກົນໄກທີ່ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກລັດຖະບານເພື່ອເຂົ້າຄວບຄຸມໜ່ວຍງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ FETO ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍສ້າງສາຍພົວພັນອັນແໜ້ນແຟ້ນຕື່ມກັບບັນດາປະເທດຕ່າງໆໃນທຸກຂົງເຂດ.
ໃນຂົງເຂດການສຶກສາ, ກໍມີມູນນິທິມາຣິຟຂອງຕວັກກີ, ເຊິ່ງເປັນສະຖາບັນການສຶກສາທາງການທີ່ດຳເນີນຢູ່ໃນທົ່ວໂລກເພື່ອປ້ອງກັນການຂາດແຄນຕ່າງໆທີ່ເປັນຜົນມາຈາກບາດກ້າວທີ່ຖືກນຳໃຊ້ໂດຍລັດຖະບານເພື່ອຕໍ່ສູ້ຕ້ານອົງກອນ FETO. (ມູນນິທິມາຣິຟຂອງຕວັກກີ ສຳເລັດການເຄື່ອນໄຫວໃນ 55 ປະເທດ ທີ່ມີສະຖາບັນການສຶກສາ 517 ແຫ່ງ ແລະ ມີນັກຮຽນຫຼາຍກວ່າ 55.000 ຄົນ.)
ໃນມື້ນີ້ນີ້, ພວກເຮົາຂໍຢໍ້າຄືນກ່ຽວກັບຄວາມຄາດຫວັງຂອງພວກເຮົາຕໍ່ກັບປະຊາຄົມໂລກທີ່ຈະຢືນເປັນຈິດໜຶ່ງໃຈດຽວຮ່ວມກັບຕວັກກີໃນການຕໍ່ສູ້ຕ້ານການກໍ່ການຮ້າຍ. ພ້ອມຂໍຂອບໃຈອີກຄັ້ງໜຶ່ງມາຍັງບັນດາທ່ານທີ່ມາຮ່ວມກັບພວກເຮົາໃນມື້ນີ້ ແລະ ໃຫ້ຄວາມສົນໃຈໃນການຮັບຟັງ.
ພາບ:ຂ່າວເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ