ບັນຫາທາງດ້ານນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟໃນຫຼາຍປະເທດ

0
1340

ສີລັງກາ, ລາວ, ໄນຈີເຣຍ ແລະ ອາເຈນຕິນາ ເປັນປະເທດເສດຖະກິດທີ່ພົ້ນເດັ່ນໃນອາຊີ, ອາຟຣິກາ ແລະ ອາເມລິກາລາຕິນ ທີ່ມີເຫດການຕໍ່ຄິວຍາວເພື່ອຈະເຕີມນ້ຳມັນ ເນື່ອງຈາກການຂາດແຄນນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ.

ປະ​ເທດ​ທີ່​ກຳ​ລັງ​ພັດ​ທະ​ນາ ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ກະ​ທົບຫຼາຍ​ທີ່​ສຸດ​ ຈາກ​ການ​ຂາດແຄນ​ນ້ຳ​ມັນ​ໃນ​ປີ​ນີ້, ຍ້ອນຫຼາຍປະເທດແມ່ນນຳເຂົ້ານໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ ແລະ ລາຄານ້ຳມັນສາກົນທີ່ຂຶ້ນສູງ, ສະກຸນເງິນທີ່ອ່ອນຄ່າ ແລະ ໂລກລະບາດ ເຊິ່ງເປັນຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດ.

ຈາກອັດຕາເງິນເຟີ້ທີ່ເພີ່ມສູງຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ບັນດາປະເທດເຫຼົ່ານີ້ ປະສົບກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ກັບລາຄາອາຫານທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ. ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ບາງປະເທດມີການປະທ້ວງຂອງພົນລະເມືອງ.

ລັດຖະບານຈໍານວນຫຼາຍ ກໍາລັງປະເຊີນກັບບັນຫາຂອງລາຄາສິນຄ້າທີ່ສູງຂຶ້ນ ເຊິ່ງການເພີ່ມເງິນອຸດໜູນ ຫຼື ການຫຼຸດພາສີ  ເຊິ່ງທັງສອງຢ່າງນີ້ເປັນການຫຼຸດລາຍໄດ້ໃຫ້ກັບລັດຖະບານ , ແຕ່ຖ້າຫາກມີການເພີ່ມພາສີ ກໍຈະເກີດຄວາມບໍ່ພໍໃຈຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ ແລະ ທຸລະກິດທີ່ຈະບໍ່ສາມາດຈ່າຍເພີ່ມເຕີມໄດ້.

ຄວາມບໍ່ສະຫງົບທີ່ເກີດຂື້ນ

ວິກິດການດັ່ງກ່າວສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນເປັນຜົນມາຈາກໂລກລະບາດ ແລະ ການຄັງແຍ່ງລະຫວ່າງຣັດເຊຍກັບຢູເຄຣນ, ເຊິ່ງມັນສົ່ງຜົນກະທົບໃນທົ່ວໂລກ, ໂດຍສະເພາະກັບເອີຣົບ. ນ້ຳມັນດິບ ໃນມາດຕະຖານຂອງໂລກໄດ້ຊື້-ຂາຍກັນຢູ່ປະມານ $ 120 ຕໍ່ບາເຣນໃນວັນຈັນ ປະມານ 70% ສູງກວ່າລາຄາສະເລ່ຍໃນປີ 2021.

ໃນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ທີ່​ພົ້ນ​ເດັ່ນ​ ​ທີ່​ຮັບ​ຜົນ​ກະ​ທົບ​ຈາກ​ລາ​ຄາ​ສິນຄ້າ ແລະ ລາຄານ້ຳມັນເຊື້ອໄຟທີ່​ສູງ​ຂຶ້ນ ​ແມ່ນ​ສີ​ລັງ​ກາ​ແລະ​ປາ​ກີ​ສະ​ຖານ.

ສີລັງກາຕົກຢູ່ໃນວິກິດການເສດຖະກິດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແລະ ກໍາລັງຊອກຫາການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກອງທຶນການເງິນສາກົນ, ຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ອິນເດຍ ເພື່ອຈ່າຍຄ່າການນໍາເຂົ້ານໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ ຍ້ອນການສະໜອງພາຍໃນຫຼຸດລົງ. ສາຍ​ການ​ບິນ​ທີ່ຈະ​ບິນ​ເຂົ້າ​ປະ​ເທດ ​ໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງ​ໃຫ້​ມີ​ນ້ຳ​ມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟ​ພຽງ​ພໍ​ສໍາ​ລັບ​ການ​ເດີນ​ທາງ​ກັບ​.

ອັດຕາເງິນເຟີ້ ແລະ ລາຄານໍ້າມັນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເຮັດໃຫ້ ປະເທດປາກິສຖານຕົກຢູ່ໃນວິກິດການເສດຖະກິດທີ່ຄ້າຍຄືກັນ ໂດຍຊອກຫາເງິນກູ້ຈາກ ກອງທຶນການເງິນລະຫວ່າງປະເທດ. ​ແຕ່​ກອງ​ທຶນ​ດັ່ງກ່າວ ​ໄດ້​ຢືນຢັນ​ວ່າ​ລັດຖະບານ​ໃນ​ນະຄອນ ອິສລຳບັດ (Islamabad) ຂຶ້ນ​ລາຄາ​ນ້ຳມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟ​ເພື່ອ​ຮັບປະກັນ​ຂໍ້​ຕົກລົງ. ໃນ​ຂະ​ນະ​ນັ້ນ, ທະ​ນາ​ຄານ​ຕ່າງ​ປະ​ເທດ​ໄດ້​ຢຸດ​ເຊົາ​ການ​ໃຫ້​ສິນ​ເຊື່ອ​ການ​ຄ້າ​ສໍາ​ລັບ​ການ​ນໍາ​ເຂົ້າ​ນ​້ຳມັນ.

ມຽນມາ​ ແລະ ​ລາວ ​ຍັງ​ປະສົບ​ກັບ​ການ​ຂາດ​ແຄນ​ນ້ຳມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟ. ໃນປະເທດມຽນມາ, ການຈໍາກັດການຊື້ເງິນໂດລາ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຊື້ບໍ່ສາມາດຈ່າຍຄ່ານໍາເຂົ້າ. ຢູ່ໃນລາວ, ໄດ້ມີເຫດການຕໍ່ແຖວຍາວເພື່ອຈະເຕີມນ້ຳມັນໃນເດືອນທີ່ຜ່ານມານີ້ ເນື່ອງຈາກປະເທດປະເຊີນກັບບັນຫາ ນ້ຳມັນເຊື້ອໄຟບໍ່ພຽງພໍ ຈາກຜູ້ສະໜອງທີ່ມີຢູ່ໃນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ສົ່ງຜົນລັດຖະບານໄດ້ຈັດສັນປັນສ່ວນນ້ຳມັນກະຈາຍໃຫ້ທົ່ວ.

ອາ​ຟຣິ​ກາ ​ໄດ້​ຮັບ​ຜົນ​ກະ​ທົບ​ຢ່າງ​ໜັກ​ໂດຍສະເພາະ ເຄນຍາ, ເຊເນກັນ, ອາ​ຟ​ຣິ​ກາ​ໃຕ້ ແລະ​ ເຖິງວ່າປະເທດໄນຈີເລຍຈະ​ຜະ​ລິດ​ນ້ຳ​ມັນ​ ​ແຕ່​ກໍລາຍ​ງານການຂາດແຄນ​ນ້ຳມັນ. ສາຍ​ການ​ບິນ​ໃນບາງສ່ວນຂອງທະວີບຕ້ອງໄດ້ຍົກເລີກທ່ຽວບິນ ຫຼື ຕ້ອງໄດ້ໄປເຕີມນ້ຳມັນເຮືອບິນຢູ່ບ່ອນອື່ນ.

ສ່ວນໜຶ່ງຂອງບັນຫາຄືຄວາມຕ້ອງການຟື້ນຕົວ ຈາກການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດໃນປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວ. ຄັງ​ເກັບ​ນ້ຳມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟ​ໃນ​ບໍລິ​ເວນ​ນິວຢອກ​ໄດ້​ຫຼຸດ​ລົງ​ຕ່ຳ​ສຸດ​ ນັບ​ແຕ່​ປີ 2017 ​ໃນ​ເດືອນ​ແລ້ວ​ນີ້, ອີງ​ຕາມ​ອົງການ​ຂໍ້​ມູນ​ຂ່າວສານ​ພະລັງງານ.

ໃນ​ຂະ​ນະ​ດຽວ​ກັນ, ເອີ​ຣົບ​ໄດ້​ຊື້​ຫຸ້ນຈຳນວນຫຼາຍຂອງ​​​ນ​້ຳມັນເຮືອບິນ ໂດຍ​ຄາດ​ຄະ​ເນວ່າ ຈະມີການຈຳກັດການເດີນທາງ​ໃນ​ລະ​ດູ​ຮ້ອນ​ນີ້ ແລະ​ ເພື່ອ​ທົດ​ແທນ​ການ​ອຸ​ປະ​ທານຂອງ​ຣັດ​ເຊຍ.

ບັນຫາສໍາລັບຫຼາຍໆຄົນແມ່ນ ຊອກບ່ອນທີ່ຈະຫານ້ຳມັນດິບ. ດ້ວຍບັນດາປະເທດທີ່ຮັ່ງມີຊື້ຈາກແຫຼ່ງເກົ່າ ເຊັ່ນຕາເວັນອອກກາງ, ບາງປະເທດກຳລັງພັດທະນາຖືກໃຫ້ໄປ ຊື້ນ້ຳມັນຫຼຸດລາຄາຈາກຣັດເຊຍ, ເຖິງວ່າຈະມີຄວາມກັງວົນກ່ຽວກັບອຄວາມບໍ່ພໍໃຈຂອງອາເມລິກາ ແລະ ເອີຣົບ, ເຊິ່ງກຳລັງພະຍາຍາມກົດດັນຣັດເຊຍ ດ້ວຍມາດຕະການລົງໂທດຂວ້ຳບາດ.

ຊື້ນ້ຳມັນຈາກຣັດເຊຍ

ທ່ານ ຄຳແພງ ໄຊສົມແພງ ລັດຖະມົນຕີກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າຂອງລາວ ກ່າວອີກວ່າ ການຊື້ນ້ຳມັນ ຂອງຣັດເຊຍ ໃນລາຄາຖືກ ອາດເປັນທາງເລືອກໜຶ່ງ, ຕາມຂ່າວ ທ້ອງຖິ່ນ. ສີລັງກາ ກຳລັງພະຍາຍາມເປີດໂຮງງານກັ່ນນ້ຳມັນແຫ່ງດຽວກັບຣັດເຊຍຄືນໃໝ່, ຍ້ອນວ່າລັດຖະບານພະຍາຍາມປາບປາມຕະຫຼາດເຖື່ອນນ້ຳມັນທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ.

ເງິນອຸດໜູນນໍ້າມັນແອັດຊັງ ແລະ ກາຊວນຂອງເມັກຊິໂກແມ່ນເຮັດໃຫ້ລັດຖະບານເສຍຄ່າໃຊ້ຈ່າຍເພີ່ມເຕີມຫຼາຍກ່ວາສອງເທົ່າຂອງກໍາໄລ ທີ່ຜູ້ຜະລິດນ້ຳມັນໄດ້ຮັບຈາກລາຄານ້ຳມັນດິບທີ່ສູງຂຶ້ນ.

ອາ​ຟຣິ​ກາ​ໃຕ້​ແມ່ນໜຶ່ງ​ໃນ​ບັນ​ດາ​ປະ​ເທດ​ທີ່​ຫຼຸດ​ຜ່ອນ​ພາ​ສີ​ນ​້ຳ​ມັນ​ຊົ່ວ​ຄາວ​. ​ເຖິງ​ຢ່າງ​ໃດ​ກໍ​ຕາມ, ຜູ້​ຂັບ​ຂີ່​ລົດ​ຍົນ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ພວມ​ຕໍ່ສູ້​ກັບ​ລາຄາ​ນ້ຳມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟ​ທີ່​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ເກືອບ 80% ​ນັບ​ແຕ່​ປີ 2020 ​ເປັນ​ຕົ້ນ​ມາ ​ຍ້ອນ​ການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດ.

ອິນ​ໂດ​ເນ​ເຊຍ, ອະດີດ​ປະທານາທິບໍດີ ຊູຮາໂຕ (Suharto) ລາ​ອອກ​ຈາກ​ຕຳ​ແໜ່​ງ​ໃນ​ປີ 1998 ຫຼັງ​ຈາກ​ມີ​ການ​ປະ​ທ້ວງ​ຢ່າງ​ໜັກໜ່ວງກ່ຽວ​ກັບ​ລາຄາ​ນ້ຳມັນ​ເຊື້ອ​ໄຟ ​ແລະ ​ອັດຕາ​ເງິນ​ເຟີ້. ຈາກປະກາດ​ໃນ​ເດືອນ​ແລ້ວ​ນີ້​ວ່າ, ຈະ​ເພີ່ມ​ລາຍ​ຈ່າຍ​ຂອງ​ລັດ​ປະມານ 27 ຕື້​ໂດ​ລາ​ສະຫະລັດ​ໃນ​ປີ​ນີ້, ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ແມ່ນ​ຈະ​ຈ່າຍ​ເງິນ​ອຸດ​ໜູນ​ນ້ຳມັນ​ທີ່​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ 56%.

ອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ປາກິສຖານ ທ່ານ ອິມຣານ ຄານ (Imran Khan) ຖືກໄລ່ອອກຈາກຕຳແໜ່ງ ໃນເດືອນເມສາ ຜ່ານມາ ຫຼັງຈາກຫຼຸດລາຄານໍ້າມັນ ເປັນເວລາ 4 ເດືອນ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ລັດຖະບານເສຍເງິນ 600 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ຕໍ່ເດືອນ ແລະ ເປັນໄພອັນຕະລາຍຕໍ່ເງິນຊ່ວຍເຫຼືອຂອງ IMF.

ລາຄາທີ່ສູງ ແລະ ການຂາດແຄນນໍ້າມັນ ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນບໍ່ພໍໃຈເທົ່ານັ້ນ, ພວກມັນເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາເສດຖະກິດຢ່າງກວ້າງຂວາງ. ຊາວກະສິກຳທີ່ບໍ່ສາມາດຊື້ນ້ຳມັນໃຫ້ພຽງພໍ ບໍ່ສາມາດປູກພືດ ສ້າງຜົນຜະລິດໄດ້ຫຼາຍ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການຂາດແຄນອາຫານ ແລະ ອັດຕາເງິນເຟີ້ເພີ່ມຂຶ້ນ, ລາຄານໍ້າມັນຂອງເຮືອ ເຮັດໃຫ້ຕົ້ນທຶນໃນການຂົນສົ່ງເພີ່ມຂຶ້ນ. ລັດຖະບານທີ່ເສຍສະລະລາຍໄດ້ ເພື່ອຮັກສາພາສີນໍ້າມັນໃຫ້ຕໍ່າ ກໍມີການໃຊ້ຈ່າຍໜ້ອຍລົງໃນດ້ານອື່ນໆຂອງເສດຖະກິດ.

ທ່ານ ເຊົາຮານ (Chauhan) ໄດ້ກ່າວວ່າ “ສິ່ງທີ່ໂລກກໍາລັງຕະໜັກແມ່ນ ຫຼັງການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດ ແມ່ນຈຳເປັນຕ້ອງຈັດຫາແຫຼ່ງສະໜອງພະລັງງານຂອງທ່ານເອງ”, “ມັນໄດ້ຂະຫຍາຍຜົນກະທົບຂອງການຫັນປ່ຽນຈາກລະບົບຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງຂອງນໍ້າມັນເຊື້ອໄຟ ທີ່ມີການຊື້ຂາຍລະຫວ່າງປະເທດໄປສູ່ການຫັນປ່ຽນພະລັງງານສີຂຽວພາຍໃນປະເທດ.”

ຂໍ້ມູນຈາກ Business Standard