ແລະ​ເປັນ​ສັດ ທາ​ຂອງ​ທ່ານ ສົມ​ສະ­ຫວາດ ເລັ່ງ ສະ​ຫວັດ ຮອງ​ນາ­ຍົກ­ລັດ­ຖະ­ມົນ­ຕີ ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ລູກ​ຫຼານ, ທ່ານ ພົງ​ສະ ຫວັນ ສິດ​ທະ​ວົງ ເຈົ້າ­ແຂວງໆ​ໄຊ ຍະ​ບູ​ລີ ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ຄອບ­ຄົວ ແລະ ບັນ­ດາ​ການ​ນຳ​ຂອງ​ແຂວງ, ພ້ອມ ດ້ວຍ​ອຳ­ນາດ​ການ​ປົກ­ຄອງ​ບ້ານ ໃນ​ເທ­ສະ​ບານ​ເມືອງ​ໄຊ​ຍະ​ບູ​ລີ ເຂົ້າ​ຮ່ວມ.

ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ ເປັນ​ວັດ​ມິ່ງ ເມືອງ​ທີ່​ເກົ່າ​ແກ່​ຂອງ​ຊາວ​ໄຊ​ຍະ ບູ​ລີ ເປັນ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ປວງ​ຊົນ​ໃຫ້ ຄວາມ​ເຄົາ­ລົບ​ສັກ­ກະ​ລະ​ບູ­ຊາ​ທັງ ເປັນ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ອາ​ນຸ​ຮັກ​ດອກ​ດວງ ລວ­ດລາຍ​ອັນ​ເປັນ​ວັດ­ທະ­ນະ­ທຳ ດັ່ງ​ເດີມ​ທີ່​ສວຍ​ສົດ​ງົດ​ງາມ​ວິ­ຈິດ ບັນ­ຈົງ​ທີ່​ເປັນ​ສີ­ໄມ້­ລາຍ­ມື​ອັນ​ປາ ນີດ​ຂອງ​ບັນ­ພະ­ບຸ­ລຸດ, ໄດ້​ສ້າງ​ໄວ້ ໃຫ້​ຮຸ່ນ​ລູກ​ຮຸ່ນ​ຫຼານ ໄດ້​ຄົ້ນ­ຄວ້າ ຮ່ຳ­ຮຽນ ແລະ​ພ້ອມ​ກັນ​ອາ​ນຸ​ຮັກ ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ​ແຕ່​ດັ່ງ​ເດີມ​ມີ​ຊື່­ວ່າ      ວັດ​ວັງ​ທູມ​ຕາມ​ການ​ບອກ­ເລົ່າ ຂອງ​ຜູ້​ເຖົ້າ​ຜູ້​ແກ່​ປູ່​ຍາ­ຕາ​ຍາຍ ນັບ ແຕ່​ມື້​ສ້າງ​ເມືອງ​ໄຊ​ຍະ​ບູ​ລີ​ຂຶ້ນ ເມື່ອ​ໃດ​ກໍ​ໄດ້​ສ້າງ​ວັດ​ແຫ່ງ​ນີ້​ມາ ພ້ອມ​ນັກ​ຄົ້ນ​ຄ້ວ​າ​ວິ­ທະ­ຍາ­ສາດ​ສູນ ກາງ​ໄດ້​ນຳ​ເອົາ​ດິນ­ຈີ່​ທີ່​ປຸກ​ສ້າງ ວັດ​ນັ້ນ​ໄປ​ຄົ້ນ­ຄວ້າ​ພິ­ສູດ ເພື່ອ​ເປັນ ຫຼັກ​ຖານ​ຢັ້ງ­ຢືນ​ວ່າ​ວັດ​ວັງ​ທູມ​ໄດ້ ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ເມື່ອ​ປີ ຄສ 1465 ກົງ​ກັບ ພສ 1999 ລວມ​ອາ­ຍຸ​ໄດ້ 551 ປີ, ຈາກ​ການ​ບອກ­ເລົ່າ​ສຶບ​ຕໍ່​ກັນ​ມາ ວ່າ​ໄດ້​ມີ​ຊາວ​ຂອມ​ຈຳ­ນວນ 7   ຄອບ­ຄົວ​ມາ​ຕັ້ງ​ຖິ່ນ​ຖານ​ບ້ານ ເຮືອນ​ຢູ່​ທີ່​ດິນ​ຕອນ​ນີ້​ແລ້ວ​ຄົນ​ລາວ ເຜົ່າ​ອື່ນ​ຈຶ່ງ​ທະ­ຍອຍ​ກັນ​ມາ​ຢູ່​ນຳ ຈົນ​ມີ​ຫຼາຍ​ຄອບ­ຄົວ​ແລ້ວ​ຈິ່ງ​ພາ ກັນ​ສ້າງ​ວັດ, ສ້າງ​ພຸດ​ທະ​ສີ­ມາ ຂຶ້ນ​ພ້ອມ​ທັງ​ໄດ້​ສ້າງ​ພະ­ທາດ, ພະ ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ໃຫຍ່​ໜຶ່ງ​ອົງ, ໃສ່​ໃນ​ພຸດ ທະ​ສີມ​ມາ​ແລ້ວ​ຕັ້ງ​ຊື່­ວ່າ​ພະ​ເຈົ້າ ໃຫຍ່​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ.

ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ ບ້ານ​ໃຫຍ່​ໃນ ປະ­ຈຸ​ບັນ​ປະ­ກອບ​ມີ 2 ກຸດ​ຕີ, ຫໍ ແຈກ​ຫໍ​ຮອງ, ຫໍ​ສົງ, ຫໍ​ສີມ​ເກົ່າ, ພະເຈີດ 1 ອົງ, ຫໍ​ພະ​ພຸດ​ທະ​ຮູບ​ປາງ ໄສ­ຍາດ, ຫໍ​ພະ­ນອນ ແລະ​ມີ​ຫໍ​ເຈົ້າ ວັດ, ຫໍ​ເຈົ້າ​ບ້ານ​ມີ​ພຸດ​ທະ​ສີ­ມາ​ທີ່ ມີ​ອາ­ຍຸ​ເກົ່າ​ແກ່​ຫຼາຍ​ຮ້ອຍ​ປີ, ມີ​ພະ ເຈົ້າ​ໃຫຍ່ 1 ອົງ, ຕາມ​ຝາ​ມີ​ການ​ຕົບ ແຕ່ງ​ດ້ວຍ​ຮູບ​ຂະ­ໜາດ​ແຕ່​ລະ​ພາບ 80 x120 ຊັງ​ຕີ​ແມັດ, ຫຼາກ​ຫຼາຍ ຮູບ​ແບບ ຊຶ່ງ​ໄດ້​ເນັ້ນ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ ຄະ ຕິ​ທຳ​ທາງ​ພຸດ​ທະ​ສາ­ສະ­ໜາ ແລະ ພຸດ​ທະ​ປະ­ຫວັດ​ເປັນ​ການ​ສອນ​ໃຫ້ ມະ­ນຸດ​ລະ​ເວັ້ນ​ຄວາມ​ຊົ່ວ​ຫັນ​ມາ ສ້າງ​ແຕ່​ຄຸນ­ງາມ­ຄວາມ­ດີ ແລະ​ພັດ ທະ​ນາ​ຈິດ­ໃຈ​ໃຫ້​ບໍ­ລິ­ສຸດ​ຜຸດ​ຜ່ອງ ປັດ​ສະ​ຈາກ​ອາ​ບາຍ​ຍະ​ມຸກ​ທັງ ປວງ​ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ​ບ້ານ​ໃຫຍ່​ມີ ຮູບ​ພາບ ແລະ​ສີ​ລະ​ປະ​ທີ່​ສົມ­ບູນ​ສົມ ກັບ​ຄຳ​ວ່າ​ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ, ໃນ​ການປະ­ຕິ­ສັງ­ຂອນ​ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ​ຄັ້ງ ນີ້ ເປັນ​ຄັ້ງ​ທີ 3 ໂດຍ​ເສີມ​ຫຼັງ­ຄາ ອອກ​ທັງ​ສອງ​ຂ້າງ, ຈາກ​ແປ 2 ຊ້ອນ​ມາ​ເປັນ​ແປ 3 ຊ້ອນ ຂະ­ໜາດ2,50 ແມັດ x 33 ແມັດ, ປ່ຽນ​ດິນ ຂໍ​ເກົ່າ, ປ່ຽນ​ຍອດ​ຊໍ່­ຟ້າ​ຈາກ​ແຕ່ ເກົ່າ​ມີ 1 ຍອດ​ມາ​ເປັນ 5 ຍອດ, ສ້າງ​ໂຄງ​ໄມ້​ໃສ່​ຫຼັງ­ຄາ​ພຸດ​ທະ​ສີ ມາ 14 ໂຕ, ສັດ­ທາ​ຫຼັກ​ໃນ​ການ​ປະ ຕິ​ສັງ​ຂອນ​ວັດ​ສີ​ບຸນ​ເຮືອງ​ຄັ້ງ​ນີ້ ໂດຍ​ແມ່ນ​ທ່ານ ສົມ​ສະ­ຫວາດ ເລັ່ງ ສະ​ຫວັດ ຮອງ​ນາ­ຍົກ­ລັດ­ຖະ­ມົນ­ຕີ ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ຄອບ­ຄົວ​ທີ່​ເປັນ​ເຈົ້າ​ສັດ ທາ​ຍອດ​ຊໍ່­ຟ້າ ມູນ​ຄ່າ 32 ລ້ານ​ກີບ,ໃນ​ນັ້ນ​ມີ​ແຜ່ນ​ຄຳ​ໃສ່​ຍອດ​ຊໍ່­ຟ້າ ນ້ຳ­ໜັກ 5 ບາດ ແລະ​ບັນ­ດາ​ການ ນຳ​ຂອງ​ແຂວງ​ຂອງ​ເມືອງ​ໄຊ​ຍະ ບູ​ລີ ຕື່ມ​ອີກ.