ຄວາມຄ່ອງແຄ້ວຖືເປັນກຸນແຈສຳຄັນໃນເວລາແກ້ໄຂຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ

0
368

(ລບຕ) ເປັນຄຳທີ່ຫຍໍ້ມາຈາກ (ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ) ຊຶ່ງເປັນຄໍາສັບທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີຢູ່ ສປປ ລາວ ໜຶ່ງສ່ວນສາມຂອງລະເບີດລູກຫວ່ານທີ່ຖືກຖິ້ມໃສ່ແຜ່ນດິນລາວນັບແຕ່ປີ 1964 ເຖິງປີ 1973 ແມ່ນຍັງບໍ່ທັນແຕກຊຶ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມສ່ຽງເປັນເວລາຫຼາຍທົດສະວັດຕໍ່ມາຈົນຮອດທຸກມື້ນີ້ ຢູ່ໃນ 4 ບ້ານ ຈະມີບ້ານໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ກັບລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ແລະ ກໍມີບາງແຂວງທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍກວ່າແຂວງອື່ນໆ ໂດຍສະເພາະຢູ່ເຂດຊົນນະບົດ ຊາວບ້ານຕ້ອງໄດ້ລະມັດລະວັງທຸກບ່ອນທີ່ພວກເຂົາຍ່າງ ຫຼິ້ນ ຫຼື ແຕ່ງຢູ່ຄົວກິນ ຊາວນາບໍ່ສາມາດເຮັດນາໄດ້ຢ່າງເຕັມສ່ວນ ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກໃນພື້ນທີ່ນາຂອງເຂົາ ເຈົ້າ ຄວາມບໍ່ປອດໄພດັ່ງກ່າວຂັດຂວາງການທຳມາຫາກິນຂອປະຊາຊົນ ແລະ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ເສດຖະກິດຂອງປະເທດ ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກເປັນອຸປະສັກທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງຕໍ່ກັບການພັດທະນາສັງຄົມ ເສດຖະກິດ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ອື່ນໆ.

ບັນຫາທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີນີ້ສາມາດເຮັດໃຫ້ສະຖານະການຮຸນແຮງຂຶ້ນກວ່າເກົ່າໃນເວລາທີ່ຮູບແບບຂອງສະພາບອາກາດມີການປ່ຽນແປງອັນເກີດມາຈາກການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບດິນຟ້າອາກາດໃນປັດຈຸບັນ ປີນີ້ນໍ້າຖ້ວມຊຸກຳລັງສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງໜັກໜ່ວງຢູ່ທາງພາກເໜືອ ແລະ ພາກໃຕ້ຂອງລາວ ຊຶ່ງເຫດການສຸກເສີນລະດັບຊາດປີກາຍນີ້ຍັງຢູ່ໃນຄວາມຊົງຈຳຂອງພວກເຮົາ ເມື່ອກະແສນໍ້າໄຫຼຜ່ານ ແລະ ມີມວນນໍ້າມະຫາສານໄດ້ພັດທຸກເອົາທຸກຢ່າງທີ່ຢູ່ເທິງໜ້າດິນໂດຍບໍ່ສົນວ່າຈະມີຂະໜາດ ນໍ້າໜັກ ຫຼື ອົງປະກອບແນວໃດ ພັດເອົາທັງຄົນ ສັດ ແລະ ສິ່ງທີ່ເປັນພື້ນຖານການດຳລົງຊີວິດຂອງປະຊາຊົນ ນໍ້າຖ້ວມສາມາດເຮັດໃຫ້ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກມີການເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ງ່າຍຊຶ່ງນໍ້າດັ່ງກ່າວຈະພັດເອົາລະເບີດບໍ່ແຕກຈາກສະຖານທີ່ແຫ່ງໜຶ່ງໄປສະຖານທີ່ແຫ່ງໃໝ່ທີ່ກ່ອນໜ້ານີ້ມີຄວາມປອດໄພທີ່ມີການເກັບກູ້ ແລະ ການສໍາຫຼວດແລ້ວ ໃນກໍລະນີດັ່ງກ່າວການຟື້ນຟູຈະຕ້ອງໄດ້ມີການສໍາຫຼວດ ແລະ ເກັບກູ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະ ຄ່ອງແຄ້ວ ຫຼື ຢ່າງໜ້ອຍກໍເຮັດກິດຈະກຳໂຄສະນາສຶກສາຄວາມສ່ຽງໃຫ້ແກ່ຊາວບ້ານ.

ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຫຼາຍພາກສ່ວນໃນຂະແໜງການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ມາຮອດປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາຍັງມີຄວາມທ້າທາຍໃນການເກັບກູ້ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທັງໝົດອອກຈາກປະເທດ ການສຳຫຼວດຢ່າ່ງລະອຽດເປັນສິ່ງຈຳ ເປັນເພື່ອປະເມີນວ່າລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ໃນປັດຈຸບັນມີການເຄື່ອນຍ້າຍເນື່ອງຈາກນໍ້າຖ້ວມ ຫຼື ບໍ່? ຂະບວນການສຳຫຼວດ ແລະເກັບກູ້ນັ້ນຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ແຮງງານ ແລະ ງົບປະມານຈຳນວນຫຼາຍ ແລະ ມັນເກືອບເປັນໄປບໍ່ໄດ້ທີ່ຈະປະເມີນວ່າເມື່ອໃດລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທັງໝົດຈະຖືກລົບລ້າງຈາກຜືນແຜ່ນດິນລາວ ສິ່ງສຳຄັນກວ່ານັ້ນກໍຄືການມີຄູ່ຮ່ວມມືທີ່ຕ້ອງການຈະເຂົ້າມາທີສ່ວນຮ່ວມທີ່ໄວວາ ແລະ ບໍ່ເປັນໄປຕາມລະບົບລັດຖະການ ໂດຍສະເພາະໃນເວລາເກີດເຫດວິກິດການ ຫຼື ຫຼັງວິກິດການທັນທີທັນໃດ ຕົວຢ່າງ ລັດ ຖະບານປະເທດອົສຕຣາລີໄດ້ສະໜອງທຶນຢ່າງໄວວາເພື່ອສະໜັບສະໜຸນທີມເກັບກູ້ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກຫຼາຍທີມເພື່ອແນໃສ່ຮັບປະ ກັນຄວາມປອດໄພຂອງປະຊາຊົນທີ່ຖືກຍົກຍ້າຍຖິ່ນຖານຢູ່ແຂວງອັດຕະປືພາຍຫຼັງຖືກນໍ້າຖ້ວມເມື່ອປີ 2018.

ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ (ຢູເອັນດີພີ) ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນຂະແໜງການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກຢູ່ ສປປ ລາວ ມາຕັ້ງປີ 1996 ໂດຍການເຮັດວຽກຮ່ວມກັບຫຼາຍຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາທີ່ເຫັນຄວາມສຳຄັນຂອງການປະກອບສ່ວນຢຸດຕິສິ່ງເສດເຫຼືອຈາກສົງຄາມຢູ່ໃນ ສປປ ລາວ ຜູ້ໃຫ້ທຶນຈຳນວນໜຶ່ງກໍສະໜອງທຶນແບບ “ຈັດສັນຮີບດ່ວນ” ຊຶ່ງສາມາດນໍາໃຊ້ຢ່າງວ່ອງໄວໃນສ່ວນທີ່ມີຊ່ອງຫວ່າງ ແລະ ຂາດແຄນທຶນໂດຍທີ່ບໍ່ຜູກຕິດກັບກິດຈະກຳ ຫຼື ຂົງເຂດສະເພາະໃດໜຶ່ງ ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ປະ ເທດລຸກຊໍາບວກ ແລະ ໄອແລນ ກໍໄດ້ສະໜອງທຶນໃນຮູບແບບດັ່ງກ່າວທີ່ສູງເຖິງ 3 ລ້ານໂດລາໃນໄລຍະ 4 ປີ ທຶນທີ່ບໍ່ຜູກຕິດກັບກິດຈະກຳສະເພາະໃດໜຶ່ງເຮັດໃຫ້ອົງການຢູເອັນດີພີສາມາດມີສ່ວນຮ່ວມ ຄະນະກຳມະການແຫ່ງຊາດເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກຕົກຄ້າງຢູ່ ສປປ ລາວ ແລະ ໂຄງການເກັບກູ້ລະເບີດແຫ່ງຊາດໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າໃນການຊ່ວຍປະຊາຊົນໂດຍກົງ ແລະ ສະໜັບສະໜຸນອຳນາດການປົກຄອງທີ່ກຳລັງໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ແລະ ປະຊາຊົນທີ່ມີຄວາມອ່ອນໄຫວ-ບອບບາງທີ່ຢູ່ໃນພື້ນທີ່ສ່ຽງໄພ.

ໃນເວລາທີ່ທຶນການຊ່ວຍເຫຼືອກຳລັງຫຼຸດໜ້ອຍລົງ ແລະ ຂັ້ນຕອນການສະເໜີຂໍທຶນໃຊ້ເວລາດົນ ການຈັດສັນທຶນເປັນສິ່ງທີ່ຈຳເປັນຫຼາຍເພື່ອທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ຂະແໜງການແກ້ໄຂບັນຫາລະເບີດບໍ່ທັນແຕກໄດ້ດຳເນີນງານຢ່າງຄ່ອງແຄ້ວ ແລະ ຫ້າວຫັນຕໍ່ກັບການປ່ຽນ ແປງ ແລະ ສະພາບທີ່ເອີ້ນວ່າ (ຊ໊ອກ) ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງແຫ່ງຊາດທີ່ຕື່ມໃສ່ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ (ປພຍ) ຂອງໂລກ 17 ເປົ້າໝາຍ ຊຶ່ງເອີ້ນວ່າ ປພຍ 18 ຊີວິດທີປອດໄພຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກນັ້ນເປັນຄຳໝາຍໝັ້ນໜຶ່ງຂອງປະເທດທີ່ຈະຢຸດຕິບັນຫາລະເບີດລູກຫວ່ານພາຍໃນປີ 2030 ສປປ ລາວ ພ້ອມກັບຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາໄດ້ເຮັດໃຫ້ຊາວໂລກຮັບ ຮູ້ເປົ້າໝາຍການພັດທະນາແບບຍືນຍົງທີ 18 ແລະ ຫຼຸດຈຳນວນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດບໍ່ທັນແຕກທີ່ມີຕໍ່ຊີວິດໄດ້ເທື່ອລະກ້າວ ອັດຕາການບາດເຈັບ ແລະ ເສຍຊີວິດແມ່ນຢູ່ໃນລະດັບທີ່ຕໍ່າລົງຄື ແຕ່ປີ 1964 ຫາປີ 2012 ມີຄົນເກືອບ 1.000 ຄົນທີ່ຕົກເປັນຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍຈາກ ລບຕ ໃນແຕ່ລະປີ ຊຶ່ງເມື່ອປີຜ່ານມານີ້ມີຈຳນວນຜູ້ຖືກເຄາະຮ້າຍ 24 ຄົນ.

ໃນຕໍ່ໜ້າຈະພະຍາຍາມເຮັດຕົວເລກດັ່ງກ່າວຫຼຸດລົງເປັນສູນ ທ່າມກາງສະພາບອາກາດທີ່ປ່ຽນແປງເລື້ອຍໆທີ່ຍາກຈະຄາດຄະເນນັ້ນມັນຍິ່ງມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ຮ່ວມມືກັນ ສະໜອງທຶນ ແລະ ຄວາມຊຳນິຊຳນານຢ່າງສຸດຄວາມສາມາດ ແລະ ວ່ອງໄວໃນສະຖານະການທີ່ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ດ້ວຍການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງຄູ່ຮ່ວມພັດທະນາຄື ລຸກຊຳບວກ ແລະ ໄອແລນ ອົງການຢູເອັນດີພີ ຈະສາມາດປະຕິບັດຄຳໝາຍໝັ້ນທີ່ວ່າ “ບໍ່ຖິ້ມໃຜໄວ້ເບື້ອງຫຼັງ”.

ຂຽນໂດຍ : ຣີຄາຣດາ ຣີເອເຈີ (ຜູ້ຕາງໜ້າອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາປະຈຳ ສປປ ລາວ) ທັດສະນະທີ່ຂຽນລົງໃນບົດຄວາມນີ້ເປັນຂອງຜູ້ຂຽນຝ່າຍດຽວຊຶ່ງບໍ່ແມ່ນທັດສະນະຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ

ອອກ​ຈາກ REPLY ເປັນ

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.